Chuyện vỉa hè


TruocDen
TÌNH YÊU CUỘC SỐNG. Chuyện vỉa hè 4 điểm tin về bốn bài viết đáng lưu ý: Bài một là Cẩn trọng với hiệu ứng “độc quyền bán” lẫn “độc quyền mua” trên Blog VOA của tác giả Cao Huy Huân ngày 10 tháng 11 năm 2015. Bài báo đưa ra những con số nhập siêu Việt Trung tăng vọt đáng lo ngại thời gian gần đây, kéo theo hệ lụy hàng hóa nhập kém chất lượng và lạc hậu cùng với sự tăng trưởng kinh tế không bền vững, phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc. Bài hai là “Quan hệ Việt Trung: chưa li hôn đã chia tài sản” trên blog anhbasam của tác giả Người buôn gió ngày 6 tháng 11 năm 2015. Thông tin tổng hợp của bài báo đúc kết tình hình thế giới biến chuyển và quan hệ Việt Trung từng bước biến đổi “đã không mang lại sự thuần phục của Việt Nam đối với Trung Quốc như trước đây. Tuy nhiên dự liệu trước sự xa dần của Việt Nam khỏi vòng tay mình, Trung Quốc đã thành công trong việc bắt Việt Nam chấp nhận những gì mà người Trung Quốc đã chiếm đoạt của Việt Nam. Quần đảo Hoàng Sa và một số đảo ở Trường Sa mà Trung Quốc chiếm giữ đã không được nhắc tới trong hội đàm,  phần lớn thác Bản Giốc chính thức được hiệp định hoá công nhận quyền sở hữu của Trung Quốc. Việt Nam tiếp tục phải thực hiện những tuyên bố, cam kết, hiệp định đã ký với Trung Quốc trước đây trên nhiều lãnh vực văn hoá, kinh tế, quốc phòng, quan điểm về Đài Loan. Cả hai bên Trung Việt dường như đã tính ngầm đến một cuộc ly hôn ở tương lai. Chuyến đi của Tập đến Việt Nam là để xác nhận lại tài sản, quyền lợi của của Trung Quốc ở Việt Nam.  Nếu như sau này Việt Nam rất khoát thoát khỏi ảnh hưởng Trung Quốc, Việt Nam phải bằng lòng chấp nhận những gì Trung Quốc đã chiếm giữ, đồng thời sau này phải bảo đảm cho quyền lợi kinh tế, an ninh của Trung Quốc trên đất Việt Nam, ở những nơi mà tập đoàn kinh tế Trung Quốc đã đầu tư.” Bài thứ ba là ” Hệ thống phát thanh bí mật của Bắc Kinh truyền tải tin tức thân Trung Quốc khắp Washington và thế giới ” (Beijing’s covert radio network airs China-friendly news across Washington, and the world) đăng trên Reuters của tác giả  Koh Gui Qing và John Shiffman, dịch giả Trần Văn Minh trên ABS ngày 2 tháng 11 năm 2015.  Đài phát thanh Quốc tế Trung Quốc (CRI) bị các phóng viên Reuters khám phá là do những người Mỹ gốc Trung Quốc đứng tên, làm chủ cổ phần của các công ty phát thanh Mỹ, là hệ thống phát thanh bí mật của Trung Quốc trên đất Mỹ, truyền tải những tin tức thân Trung Quốc khắp Washington và thế giới, để gây ảnh hưởng đến chính phủ và công chúng Mỹ. Thông tin mạng và chiến tranh thông tin là một phần trong cuộc tranh giành quyền lực mềm của các siêu cường trên thế giới. Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) và Bộ Tư pháp Mỹ lần này chắc sẽ vào cuộc điều tra. Bài cuối cùng nhưng cũng có thể là một trong những bài đáng để ý nhất: Tại sao Tổng thống Obama không thăm Việt Nam? đăng trên Blog VOA của tác giả Nguyễn Hưng Quốc ngày 11 tháng 11 năm 2015. “Từ gần nửa năm nay, sau chuyến thăm Mỹ của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, rất nhiều người Việt Nam tin tưởng giới lãnh đạo Việt Nam, hoặc ít nhất, một phần khá lớn trong giới lãnh đạo Việt Nam, quyết định ngả theo Mỹ để thoát khỏi những ảnh hưởng nặng nề từ Trung Quốc và để bảo vệ Biển Đông. Tuy nhiên, việc Tổng thống Mỹ từ chối đến Việt Nam năm nay cho thấy con đường theo Mỹ vẫn còn lắm chông chênh. Bức tranh chính trị Việt Nam, tôi nghĩ, sẽ rõ hơn, sau kỳ đại hội đảng vào đầu năm tới “. TS. Nguyễn Hưng Quốc kết luận.

Chuyện vỉa hè 4 xin dừng tại đây. Chúng ta hãy tự cũng cố và trầm tĩnh theo dõi.

Hoàng Kim

Tài liệu dẫn:

CẨN TRỌNG VỚI HIỆU ỨNG “ĐỘC QUYỀN BÁN” LẪN “ĐỘC QUYỀN MUA”

Blog VOA

Cao Huy Huân

10-11-2015

Thực phẩm giả bị nhà chức trách Trung Quốc phát hiện. Tất cả đều là thực phẩm độc hại: giá đỗ độc, dầu bẩn, thịt lợn nhiễm thuốc. (ảnh tư liệu ngày 24 tháng 5, 2011). Photo: AFP

Thực phẩm giả bị nhà chức trách Trung Quốc phát hiện. Tất cả đều là thực phẩm độc hại: giá đỗ độc, dầu bẩn, thịt lợn nhiễm thuốc. (ảnh tư liệu ngày 24 tháng 5, 2011). Photo: AFP

Trong cuộc hội kiến với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 5-11, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề nghị hai bên thúc đẩy thương mại hai nước tăng trưởng bền vững, từng bước giảm nhanh nhập siêu của Việt Nam. Giảm nhập siêu là một hướng đi đúng, đặc biệt nhập siêu từ Trung Quốc – một địa chỉ đáng lo ngại về hàng hóa kém chất lượng và lạc hậu. Giảm nhập siêu sẽ giúp Việt Nam tránh được hiệu ứng, đúng hơn là thoát khỏi hiệu ứng “độc quyền bán” của Trung Quốc. Tuy nhiên nhìn một cách toàn diện, quan hệ thương mại Việt-Trung dường như cũng đang mắc phải hiệu ứng “độc quyền mua” ở một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực đã cứu cán cân thương mại Việt Nam.

Tại sao phải lo nhập siêu từ Trung Quốc?

Ngày 29-9, Tổng cục Thống kê công bố tình hình kinh tế xã hội 8 tháng đầu năm. Theo đó, trong tổng số 109,9 tỉ USD nhập siêu cả nước, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu rất cao với 44,7 tỉ USD (tăng 7,7% so với cùng kỳ năm ngoái), khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) xuất siêu 11,9 tỉ USD (con số này cùng kỳ năm ngoái chỉ 3,7 tỉ USD). Riêng nhập siêu từ Trung Quốc 9 tháng là 24,3 tỉ USD, tăng mạnh 21,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Một số chuyên gia kinh tế cũng dự báo nhập siêu từ Trung Quốc từ nay đến cuối năm có thể tăng cao, chưa có dấu hiệu giảm. Không chỉ các chuyên gia, ngay cả những người dân bình thường cũng có thể hình dung tình thế phụ thuộc rất nhiều vào thị trường Trung Quốc hiện nay của Việt Nam khi nhìn vào những con số nhập siêu tăng như diều gặp gió, bất chấp Việt-Trung xảy ra nhiều căng thẳng trong thời gian vừa qua do vấn đề tranh chấp biển Đông xuất phát từ những hành động của Bắc Kinh. Người ta có thể ví von rằng hiện tượng “độc quyền bán” đang hiện diện trong quan hệ Việt-Trung. Có nhiều lý do khiến việc nhập siêu từ Trung Quốc trở nên đáng lo ngại hơn bao giờ hết.

Thứ nhất, chất lượng hàng hóa Trung Quốc vẫn luôn là câu hỏi lớn, thách thức lớn với Việt Nam, thậm chí ngay cả với các thị trường châu Âu, Mỹ. Giá cả rẻ, thậm chí là rất rẻ hàm ý cạnh tranh mạnh đặt ra các khoảng trống rủi ro về chất lượng hàng hóa nhập từ Trung Quốc. Các công bố gần đây của Mỹ về hệ thống sản xuất “sao chép” của Bắc Kinh, ngay cả với các mặt hàng cao cấp như vũ khí, Bắc Kinh cũng bị tình nghi dính líu đến các vụ tấn công sở hữu trí tuệ của các quốc gia khác, đặc biệt là Mỹ. Điều này càng thuyết phục khi trong tốp 10 ngành nhập khẩu nhiều nhất từ Trung Quốc vào Việt Nam, các mặt hàng nhập chủ yếu liên quan về thiết bị, khoa học kỹ thuật nặng tính “chất xám”. Điển hình như máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng, điện thoại các loại kèm linh kiện, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Nếu không cẩn thận, Bắc Kinh có thể chuyển hệ thống lạc hậu hơn sang Việt Nam.

Thứ hai, quan hệ Việt-Trung vốn ngày càng căng thẳng và vẫn chưa dịu đi bởi hàng loạt hành động bạo lực của Trung Quốc tại khu vực ngày càng có xu hướng tăng dần. Sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế là động lực để giải quyết các vấn đề về chính trị; tuy nhiên nếu quan hệ một chiều, ví dụ như Việt Nam phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu của Trung Quốc, sẽ dễ đưa Việt Nam vào thế chịu trận nếu có những va chạm, hay các cuộc chạm trán về mặt lợi ích trên biển giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Quan trọng không kém chính là khả năng tồn tại của các doanh nghiệp Việt Nam, vốn vẫn còn quá non yếu để đối phó với các chiêu trò của doanh nhân Trung Quốc, vốn có thế mạnh về vốn, nhân lực, giá hàng hóa rẻ hơn bao giờ hết. Nền kinh tế thị trường, trong bối cảnh hội nhập các hiệp định mậu dịch tự do với các quốc gia khác (như AEC, TPP…), nếu thiếu doanh nghiệp nội địa, tức nền kinh tế bằng không (0).

Phụ thuộc xuất khẩu cũng… thua

Mặc dù hiện nay Việt Nam chịu nhập siêu từ Trung Quốc, nhưng cơ cấu xuất nhập khẩu, hoạt động thương mại của Việt Nam – Trung Quốc dường như không đều ở nhiều ngành, nhiều mặt hàng khác nhau. Chỉ trong 9 tháng đầu năm 2015, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc chỉ đạt 12,5 tỷ USD. Theo Tổng cục Thống kê, với trị giá nêu trên, hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm gần 30% tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước, tính đến hết tháng 8/2015.

Theo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu Việt Nam (VASEP), Trung Quốc hiện là một trong những thị trường nhập khẩu thủy sản chính của Việt Nam, đứng thứ 4 và chiếm 8% tỷ trọng xuất khẩu trong năm 2014. Tỷ trọng xuất khẩu của tôm trong tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc tăng từ 13% vào năm 2003 và lên tới 70% trong năm 2014.

Không những thế, thị trường gạo xuất khẩu sang Trung Quốc, tuy có giảm trong tháng 9/2015, nhưng cũng đang phụ thuộc vào “bạn hàng” Trung Quốc rất nhiều. Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, khối lượng gạo xuất khẩu 9 tháng đầu năm nay ước đạt 4,47 triệu tấn và 1,92 tỷ USD.

Các mặt hàng thủy hải sản, nông – lâm – ngư nghiệp phụ thuộc “người mua” Trung Quốc ngày càng rõ rệt, trong khi hệ thống thị trường thay thế của Việt Nam vẫn còn yếu kém; hàng xuất khẩu nông sản, thủy sản, lương thực – thực phẩm… của Việt Nam vẫn chưa đủ chuẩn để lên bàn ăn của người phương Tây. Điều này dẫn đến một hệ lụy, như hiệu ứng “độc quyền mua”, gạo Việt xuất khẩu sang Trung Quốc giảm mạnh do nước này đang kiểm soát chặt chẽ việc nhập khẩu gạo theo hình thức qua biên giới, điển hình như tháng 9/2015 vừa qua. Nếu quan hệ Việt-Mỹ leo thang vì bất kỳ vấn đề gì, ví dụ như biển Đông, thì việc thâu tóm thị trường có bản chất tương tự “độc quyền mua” của Trung Quốc cũng sẽ làm Việt Nam thiệt hại lớn. Bài học từ cuộc “chiến tranh chuối” mà Trung Quốc áp đặt lên Philippines, khiến Manila chịu nhiều thiệt hại, là minh chứng rõ ràng và khá thuyết phục về hậu quả của thị trường phụ thuộc quá nhiều vào tham vọng của Bắc Kinh.

Quan hệ Việt-Trung đang đi vào giai đoạn đầy thử thách với nhiều nhạy cảm về tranh chấp lãnh thổ. Rủi ro hoàn toàn có thể xảy ra ở nhiều cấp độ, hình thức khác nhau, không loại trừ khả năng “chạm trán” trên mặt trận kinh tế. Cẩn tắc vô áy náy, Việt Nam phải mở rộng sân chơi mậu dịch tự do với nhiều quốc gia khác, đặc biệt cần tận dụng cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), cùng các hiệp định tự do với EU và nhiều quan hệ song phương khác.

QUAN HỆ VIỆT TRUNG: CHƯA LI HÔN ĐÃ CHIA TÀI SẢN

Người Buôn Gió

06-11-2015

Chủ tịch Tập đến Việt Nam lần này trên cương vị người lãnh đạo tối cao nhất của Trung Quốc. Việt Nam chào đón chủ tịch Tập với 21 phát đại bác, nghi thức ngoại giao cao nhất dành cho nguyên thủ quốc gia đến thăm chính thức Việt Nam.

Nhưng lần đầu tiên một nguyên thủ quốc gia đến Việt Nam không được nhân dân Việt Nam thời CNXH chào đón, đặc biệt là là nguyên thủ của một nước CNXH lớn. Nhiều cuộc biểu tình phản đối ông Tập đã diễn ra ở hai thành phố Hà Nội và Sài Gòn trước và ngay trong ngày ông Tập đến Việt Nam. Mặc dù các cuộc biểu tình đã bị đàn áp thô bạo, nhưng vẫn kịp xảy ra trong khoảnh khắc ngắn ngủi đủ để  dư luận thấy được thái độ  không hoanh nghênh của dân chúng Việt Nam với lãnh đạo Trung Quốc. Nhữnh khoản khắc đủ để các hãng thông tấn quốc tế lớn như BBC, RFI…có được hình ảnh về cuộc biểu tình phản đối này.

Câu hỏi đặt ra ở đây là, liệu phía công an Việt Nam có thực sự không muốn cuộc biểu tình này diễn ra, nhưng do yếu kém công an đã không kiểm soát được để ngăn chặn ngay từ đầu, hay vì những người biểu tình có những đối sách bất ngờ khiến công an không kịp trở tay. Hoặc phía công an muốn nó xảy ra rồi đàn áp, giải tán?

Mặc dù thông tin về biểu tình đã có trước đó, số lượng người tham gia không quá nhiều và cũng không quá xa lạ với những hồ sơ mà công an Việt Nam có. Thế nhưng công an Việt Nam vẫn để biểu tình chống ông Tập nổ ra. Câu trả lời là, nhà nước Việt Nam cố tình để cho Tập thấy trong nội bộ nhân dân Việt Nam có những ý kiến phản đối gay gắt quan hệ Việt Trung. Nhà nước Việt Nam đang rất khó khăn khi giải quyết vấn đề này. Thậm chí phải dùng đến vũ lực, đánh đập đổ máu để ngăn cản, trấn áp biểu tình.

Đương nhiên thì Tập hiểu thông điệp mà phía Việt Nam ngầm đưa ra, thông điệp đó cũng muốn biện bạch về những đường lối gần đây  của nhà nước Việt Nam đang dần chuyển dịch xa rời tầm khống chế của Trung Quốc. Bởi vì thế,  Tập đem theo uỷ viên bộ chính trị , chủ nhiệm ban nghiên cứu chính sách trung ương Vương Hộ Ninh để bàn về đối sách mới trong quan hệ hai đảng cộng sản Việt Trung.

Cùng ngày Tập đến Việt Nam, Hoa Kỳ công bố toàn văn hiệp định TPP mà Việt Nam tham gia,  trong hiệp định này thì Việt Nam sẽ buộc phải cho phép công nhân được lập công đoàn độc lập không chịu sự lãnh đạo của nhà nước, điều mà Trung Quốc chưa có. Trước nay chính sách hành chính, mô hình quản lý xã hội ở Việt Nam đều sao chép từ Trung Quốc. Đây là lần đầu tiên một chính sách quan trọng như vậy, Việt Nam không làm theo Trung Quốc mà thay đổi theo điều kiện của Hoa Kỳ.

Cũng trong ngày 5 tháng 11 bộ trưởng quốc phòng Nhật có mặt tại Cam Ranh. Trước đó vài ngày, vào ngày 2 tháng 11 Nhật đã tặng Việt Nam hai tàu tuần tra với mục đích giúp Việt Nam bảo vệ chủ quyền trên biển Đông. Ông Nakatani sẽ gặp bộ trưởng quốc phòng Phùng Quang Thanh để thảo luận về việc Trung Quốc bồi đắp đảo quy mô lớn ở Biển Đông, đồng thời giải thích cho ông Thanh rõ điều luật an ninh Nhật ban hành mới đây cho phép binh sĩ Nhật mở rộng vai trò ở nước khác.

Trước những phản ứng của người dân Việt Nam, động thái của Hoa Kỳ, Nhât Bản. Tập Cận Bình đã khôn ngoan khi không tỏ vẻ trịch thượng, uy quyền của bậc thiên tử đến chư hầu.  Phát biểu của ông Tập khá mềm mỏng, nhũn nhặn. Ông chú ý khơi lại tình cảm hai nước, ông đến thăm lăng chủ tịch Hồ Chí Minh vẻ thành kính, nhắc nhở lại truyền thống thân thiết hai nước anh em. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng hứa hẹn kiểm soát tốt bất đồng trên biển và rút ngắn chênh lệch cán cân thương mại giữa hai nước.

Chuyến đi của Tập Cận Bình đến Việt Nam là chuyến đi khá yếu thế nhất của lãnh đạo Trung Quốc từ khi hai nước đặt quan hệ đến nay. Cho dù các cấp lãnh đạo Việt Nam tiếp đón Tập theo nghi thức đầy đủ và cao cấp nhất. Nhưng sự thiếu nhiệt tình, thiếu tận tâm của các cấp lãnh đạo Việt Nam phảng phất qua những lời trao đổi giữa hai bên trong hội đàm. Có thể sự lạnh nhạt của lãnh đạo Việt Nam không đủ lớn để dễ dàng trông thấy, dù sao thì trước một cường quốc đàn anh mà Việt Nam làm nô dịch bao năm nay thì sự lạnh nhạt khó thể thấy là điều đương nhiên. Nhìn những văn bản ký kết song phương giữa hai nước Việt Trung lần này dược công bố thì rõ ràng là những hiệp định không xứng tầm so với chuyến đi của một ông lớn như Tập Cận Bình.

Sau hội đàm, hai nhà lãnh đạo đã chứng kiến lễ ký kết các văn bản thỏa thuận hợp tác song phương gồm:

– Kế hoạch hợp tác đào tạo cán bộ giữa hai Đảng giai đoạn 2016 – 2020.

– Hiệp định về tàu thuyền đi lại tại khu vực đi lại tự do ở cửa sông Bắc Luân giữa Chính phủ hai nước.

– Hiệp định hợp tác bảo vệ và khai thác tài nguyên du lịch thác Bản Giốc (Đức Thiên) giữa Chính phủ hai nước

Điều đặc biệt rất lớn ở lần gặp này là Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ động đề xuất một số phương hướng lớn để làm sâu sắc thêm quan hệ hai đảng, hai nước trong thời gian tới. Trước nay mọi việc trong quan hệ hai Đảng hầu như Việt Nam đều lệ thuộc nghe chỉ đạo của TQ. Chắc chắn việc đề xuất của ông Trọng không phải là điều Tập Cận Bình muốn nghe. Những đề xuất của ông Trọng được báo chí Việt Nam mô tả có  những cụm từ như bình đẳng, cân bằng, thực chất, hiệu quả và đôi bên cùng có lợi. Điều đó có thể phần nào cho thấy, những đề xuất của ông Trọng là những đòi hỏi giảm thiểu những thiệt thòi về kinh tế  của Việt Nam trong quan hệ với Trung Quốc. Một nghĩa khác thì  đề xuất của ông Trọng còn ám chỉ rằng, nếu Trung Quốc không có những thay đổi để Việt Nam có được sự công bằng trong quan hệ kinh tế,  thì điều đó sẽ ảnh hưởng lớn tới quan hệ hai Đảng, hai nước.

Gạt bỏ những đám mây mù của ngôn ngữ ngoại giao ca ngợi  truyền thống tốt đẹp giữa hai nước cộng sản anh em này, đang tràn ngập trên báo chí như mọi khi. Trông vào thực chất chuyến đi của Tập, đã không mang lại sự thuần phục của Việt Nam đối với Trung Quốc như trước đây.

Tuy nhiên dự liệu trước sự xa dần của Việt Nam khỏi vòng tay mình, Trung Quốc đã thành công trong việc bắt Việt Nam chấp nhận những gì mà người Trung Quốc đã chiếm đoạt của Việt Nam. Quần đảo Hoàng Sa và một số đảo ở Trường Sa mà Trung Quốc chiếm giữ đã không được nhắc tới trong hội đàm,   phần lớn thác Bản Giốc chính thức được hiệp định hoá công nhận quyền sở hữu của Trung Quốc. Việt Nam tiếp tục phải thực hiện những tuyên bố, cam kết, hiệp định đã ký với Trung Quốc trước đây trên nhiều lãnh vực văn hoá, kinh tế, quốc phòng, quan điểm về Đài Loan.

Cả hai bên Trung Việt dường như đã tính ngầm đến một cuộc ly hôn ở tương lai. Chuyến đi của Tập đến Việt Nam là để xác nhận lại tài sản, quyền lợi của của Trung Quốc ở Việt Nam.  Nếu như sau này Việt Nam rất khoát thoát khỏi ảnh hưởng Trung Quốc, Việt Nam phải bằng lòng chấp nhận những gì Trung Quốc đã chiếm giữ, đồng thời sau này phải bảo đảm cho quyền lợi kinh tế, an ninh của Trung Quốc trên đất Việt Nam, ở những nơi mà tập đoàn kinh tế Trung Quốc đã đầu tư.

Trong cuộc chơi giữa hai bên này, dù dứt gánh bây giờ thì Trung Quốc vẫn nắm được nhiều mối lợi, nếu tiếp tục quan hệ như cũ thì các mối lợi thuộc về Trung Quốc chỉ có hơn chứ không có giảm.  Hơn nữa những nhà lãnh đạọ Việt Nam chưa thoát được miếng mồi hấp dẫn của Trung Quốc cam kết bảo vệ cho ĐCSVN quyền cai trị ở Việt Nam. Chỉ chừng nào ĐCSVN tự lực được mình giữ quyền cai trị đất nước mà không cần nhờ đến sự giúp đỡ của Trung Quốc, hoặc ĐCSVN tự ý thức rằng sự phát triển của đất nước quan trọng hơn sự cai trị của ĐCSVN… lúc đó cuộc hôn nhân quái dị này mới chấm dứt thực sự.

HỆ THỐNG PHÁT THANH BÍ MẬT CỦA BẮC KINH  TRUYỀN TẢI TIN TỨC THÂN TRUNG QUỐC KHẮP WASHINGTON VÀ THẾ GIỚI

Reuters

Tác giả: Koh Gui QingJohn Shiffman

Dịch giả: Trần Văn Minh

02-11-2015

Phần 3: Chính quyền Trung Quốc kiểm soát hầu hết nội dung phát thanh của một đài phủ sóng trên toàn thủ đô Hoa Kỳ với các chương trình ủng hộ Bắc Kinh. WCRW là một phần của một mạng lưới toàn cầu đang mở rộng với 33 đài, trong đó sự can dự của Trung Quốc được giấu kín.

Bắc Kinh/ Washintong – Hồi tháng 8, các ngoại trưởng của 10 nước phản đối Trung Quốc xây đảo nhân tạo trong vùng Biển Đông tranh chấp. Khi truyền thông thế giới tường trình cuộc đụng độ ngoại giao, một đài phát thanh phục vụ thành phố quyền lực nhất nước Mỹ có một cái nhìn khác biệt về tin tức đó.

Nằm bên ngoài Washington, DC, đài phát thanh WCRW đã không đề cập đến dự án xây đảo có tính khiêu khích của Trung Quốc. Thay vào đó, một nhà phân tích giải thích rằng những căng thẳng trong khu vực là do “thế lực bên ngoài” không được nêu tên, tìm cách “can dự vào khu vực này của thế giới viện dẫn những tuyên bố sai trái”.

Đằng sau chương trình phát thanh của WCRW là một sự thật không bao giờ được nêu lên: Chính quyền Trung Quốc kiểm soát phần lớn những gì được phát sóng trên đài, là những gì được nghe ở Điện Capital và Tòa Bạch Ốc.

WCRW chỉ là một trong số đài phát thanh trên thế giới ngày càng gia tăng, qua đó Bắc Kinh đang phát đi các tin tức và chương trình thân Trung Quốc.

Một cuộc điều tra của Reuters trải rộng 4 châu lục đã xác định được ít nhất 33 đài phát thanh ở 14 quốc gia, là một phần của một mạng lưới phát thanh toàn cầu được thiết kế theo cách che dấu chủ nhân chính của nó: đó là Đài Phát thanh Quốc tế Trung Quốc của nhà nước, hoặc CRI.

Truy tìm các mối liên kết của CRI

Để tường trình câu chuyện này, 39 phóng viên Reuters đã truy cập hồ sơ của các công ty ở 26 nước để xác định một mạng lưới các đài phát thanh kết nối với ba người nước ngoài quốc tịch Trung Quốc và kẻ hậu thuẫn đằng sau hậu trường, là Đài phát thanh quốc tế Trung Quốc của chính phủ TQ.

Các phóng viên đã theo dõi các chương trình phát thanh ở các quốc gia này, chương trình được truyền đi chủ yếu bằng tiếng Anh và tiếng Trung, nhưng cũng có các ngôn ngữ địa phương, bao gồm tiếng Thái, Ý và Thổ Nhĩ Kỳ.

Hồ sơ của công ty Trung Quốc được thu thập tại Bắc Kinh. Tại Hoa Kỳ, các phóng viên xem xét lại hàng loạt hồ sơ về các quy định, quy hoạch, tài sản, thuế, xuất nhập cảnh và công ty, bao gồm cả hợp đồng mua đài phát thanh và hợp đồng thuê mướn.

Nhiều đài chủ yếu phát đi các nội dung được CRI hoặc các công ty truyền thông mà họ kiểm soát ở Mỹ, Úc và Âu Châu tạo ra hoặc cung cấp. Ba doanh nhân nước ngoài người Trung Quốc là đối tác địa phương của CRI, điều hành các công ty và trong một số trường hợp sở hữu cổ phần của các đài. Mạng lưới lan rộng từ Phần Lan tới Nepal tới Úc, và từ Philadelphia tới San Francisco.

Tại WCRW, Bắc Kinh nắm giữ lợi ích tài chính trực tiếp trong chương trình phát thanh của đài ở Washington. Hồ sơ công ty tại Hoa Kỳ và Trung Quốc cho thấy, một công ty con có trụ sở ở Bắc Kinh của đài phát thanh nhà nước Trung Quốc sở hữu 60% một công ty Mỹ, là công ty thuê hầu hết giờ phát sóng của đài.

Trung Quốc có một số cơ sở truyền thông nhà nước, chẳng hạn như hãng tin Tân Hoa Xã nổi tiếng trên thế giới. Nhưng các viên chức Mỹ với nhiệm vụ theo dõi chủ sở hữu cơ sở truyền thông nước ngoài và tuyên truyền cho biết, họ không biết gì về các hoạt động phát thanh do Trung Quốc kiểm soát trong nội địa Hoa Kỳ cho đến khi được Reuters liên lạc. Có 6 cựu viên chức cao cấp của Mỹ cho biết, chính quyền liên bang phải điều tra xem các hoạt động này có vi phạm luật pháp về quản lý truyền thông và đại lý nước ngoài ở Hoa Kỳ hay không.

Một điều luật của Hoa Kỳ được Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) áp dụng là cấm các chính phủ nước ngoài hoặc đại lý của họ sở hữu giấy phép phát thanh cho một đài ở Mỹ. Theo Đạo luật Truyền thông, các cá nhân, chính phủ và công ty nước ngoài được phép sở hữu trực tiếp tối đa 20% đối với một đài và lên đến 25% đối với tổng công ty mẹ của một đài ở Mỹ.

Tự CRI không nắm giữ cổ phần của các đài ở Mỹ, nhưng nó có cổ phần đa số thông qua một chi nhánh của công ty mướn WCRW ở Washington và một đài ở Philadelphia với cường độ sóng mạnh tương tự.

Cựu Chủ tịch FCC Reed Hundt cho biết: “Nếu có những cáo buộc về quyền sở hữu thực sự của chính phủ Trung Quốc đối với các đài phát thanh thì tôi chắc chắn rằng FCC sẽ điều tra“.

Luật pháp Mỹ cũng đòi hỏi bất cứ ai ở Mỹ đang tìm cách gây ảnh hưởng đến chính sách hay dư luận của Mỹ vì lợi ích của một chính phủ hoặc nhóm người nước ngoài phải đăng ký với Bộ Tư pháp. Hồ sơ công khai cho thấy rằng đối tác thương mại Mỹ – Trung của CRI và công ty đối tác này đã không đăng ký như đại lý nước ngoài theo pháp luật, được gọi là Đạo luật Đăng ký đại lý nước ngoài, hoặc FARA.

H1ĐỒNG MINH: Giám đốc giám đốc điều hành của G&E, James Su, bên trái, nâng ly chúc mừng với giám đốc của CRI, Wang Gengnian, trong một bức ảnh trên trang web của EDI Media.

“Tôi sẽ làm một cuộc điều tra kỹ lưỡng dựa theo luật FARA về một công ty phát lại tuyên truyền của chính phủ Trung Quốc ở Mỹ mà không cần phải tiết lộ rằng công ty đó làm việc cho, thuộc quyền sở hữu hoặc được Trung Quốc kiểm soát”, ông D.E. “Ed” Wilson Jr., một cựu viên chức cao cấp của Tòa Bạch ốc và Bộ Tài chính nói.

Trụ sở CRI ở Bắc Kinh và đại sứ quán Trung Quốc ở Washington từ chối, không đưa các viên chức ra để trả lời phỏng vấn hay bình luận về kết quả truy tìm của bài viết này.

Phát ngôn viên an ninh quốc gia của Bộ Tư pháp, ông Marc Raimondi, và phát ngôn viên của FCC, ông Neil Grace, đã từ chối bình luận.

Các viên chức khác tại FCC cho biết, cơ quan này nhận được rất nhiều đơn xin giấy phép nên chỉ khởi sự một cuộc điều tra nếu nhận được đơn khiếu nại. Những người quen thuộc với vấn đề này cho biết, chưa có khiếu nại như vậy đệ trình lên FCC về hệ thống phát thanh do CRI hậu thuẫn ở Hoa Kỳ.

Xây dựng “Quyền lực mềm”

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, người chống lại một trật tự thế giới mà ông cho rằng được Hoa Kỳ và các đồng minh của Hoa Kỳ thống trị, biết rõ rằng Trung Quốc đang cố gắng phổ biến quan điểm của mình trên trường quốc tế.

“Chúng ta nên gia tăng quyền lực mềm của Trung Quốc, đưa ra một câu chuyện tốt về Trung Quốc và truyền đạt hiệu quả hơn thông điệp của Trung Quốc tới thế giới”, ông Tập nói trong một phát biểu về chính sách vào tháng 10 năm ngoái, theo Tân Hoa Xã.

Giám đốc CRI, ông Wang Gengnian, mô tả nỗ lực truyền tin của Bắc Kinh như là chiến lược “mượn thuyền” – sử dụng các phương tiện truyền thông sẵn có ở ngoại quốc để chuyên chở câu chuyện Trung Quốc.

33 đài được CRI hỗ trợ phát thanh bằng tiếng Anh, tiếng Trung Quốc hoặc địa phương, cung cấp một hỗn hợp các chương trình tin tức, âm nhạc và văn hóa. Các bản tin rải rác với những câu chuyện nêu bật sự phát triển của Trung Quốc, chẳng hạn như chương trình không gian, và sự đóng góp cho các mục tiêu nhân đạo, gồm cứu trợ động đất ở Nepal.

“Chúng tôi không phải là đế quốc ác quỷ mà một số phương tiện truyền thông phương Tây mô tả”, một người thân cận với giới lãnh đạo Đảng Cộng sản ở Bắc Kinh, người quen thuộc với hệ thống CRI, nói. “Các tường trình của truyền thông phương Tây về Trung Quốc quá tiêu cực. Chúng tôi chỉ muốn cải thiện hình ảnh quốc tế của chúng tôi. Đó là tự bảo vệ”.

H1

Bằng một cách nào đó, các đài phát thanh do CRI hậu thuẫn đóng vai trò vận động tương tự như đài VOA của Mỹ. Nhưng có một sự khác biệt cơ bản: VOA công khai sự thật rằng đài nhận được tài trợ của chính phủ Mỹ. CRI sử dụng các công ty mặt tiền để đóng vai thay cho nó.

Một vài trong số các chương trình phát thanh tại Mỹ trích dẫn các bản tin của CRI, nhưng hầu hết là không. Một chương trình, The Beijing Hour, nói rằng chương trình “do Đài phát thanh Quốc tế Trung Quốc mang đến cho bạn”.

Một số chương trình trơn tru, một số khác thiếu chải chuốt. Trong khi nhiều phần không thể phân biệt với các chương trình phát thanh dòng chính ở Mỹ, một số có xướng ngôn viên nói tiếng Anh với giọng Trung Quốc.

Giá trị sản xuất thay đổi khác nhau bởi vì chương trình phát thanh nhắm tới ba đối tượng riêng biệt: thế hệ di dân đầu tiên người Trung Quốc với khả năng tiếng Anh hạn chế; thế hệ người Trung Quốc thứ hai muốn tìm hiểu về quê cha đất tổ; và những thính giả không phải người Trung Quốc mà Bắc Kinh hy vọng sẽ gây ảnh hưởng.

Một điểm chung mà các chương trình đều có: Họ thường bỏ qua những chỉ trích về Trung Quốc và tránh xa bất cứ điều gì mô tả Bắc Kinh ở mặt tiêu cực.

Một bản tin đầu giờ buổi sáng ngày 15 tháng 10, phát thanh ở Washington và các thành phố khác của Mỹ, chỉ được biết là “Tin tức thành phố”. Chương trình tường thuật rằng các viên chức Mỹ lo ngại về các cuộc tấn công không gian mạng, trong đó có một một cuộc tấn công mà các thông tin cá nhân của khoảng 20 triệu nhân viên chính phủ Mỹ đã bị cố tình đánh cắp. Buổi phát thanh đã bỏ sót một yếu tố quan trọng: sự phổ biến rộng rãi rằng các viên chức Mỹ tin rằng Trung Quốc đứng đằng sau cuộc tấn công đó.

Năm ngoái, khi hàng ngàn người biểu tình đòi bầu cử tự do làm tê liệt Hồng Kông trong nhiều tuần, tin tức trên các đài do CRI hỗ trợ ở Mỹ đã đưa ra quan điểm của Trung Quốc. Trong bản tường trình một ngày sau khi các cuộc biểu tình kết thúc đã không giải thích lý do tại sao người dân xuống đường và không có ý kiến của các lãnh đạo biểu tình. Các cuộc biểu tình, một bài tường thuật cho biết, đã “thất bại vì không có sự hỗ trợ của người dân Hồng Kông”.

Đa số các đài không chạy quảng cáo, cho nên không thấy có động cơ thương mại

Trên thế giới, các hồ sơ công ty cho thấy, những người đại diện của CRI sử dụng cùng cấu trúc kinh doanh. Mỗi người trong ba doanh nhân Trung Quốc có quan hệ đối tác với Bắc Kinh dựng nên một công ty truyền thông nội địa, với 60% thuộc sở hữu của một nhóm người có trụ sở ở Bắc Kinh gọi là Guoguang Century Media Consultancy. Theo đó, Guoguang hoàn toàn thuộc sở hữu của một công ty con của CRI, theo hồ sơ công ty của Trung Quốc.

Ba công ty trải rộng toàn thế giới:

Tại Âu Châu, GBTimes ở Tampere, Phần Lan, có cổ phần sở hữu hoặc cung cấp nội dung cho ít nhất 9 đài, theo các cuộc phỏng vấn và kiểm tra hồ sơ công ty.

Ở châu Á-Thái Bình Dương, Global CAMG Media Group ở Melbourne, Australia, có cổ phần sở hữu hoặc cung cấp chương trình cho ít nhất 8 đài, theo hồ sơ công ty.

Và ở Bắc Mỹ, G&E Studio Inc, gần Los Angeles, California, phát thanh nội dung gần như toàn thời gian trên ít nhất 15 đài Mỹ. Một đài ở Vancouver cũng chuyển tải nội dung của G&E. Ngoài việc phân phối lập trình của CRI, G&E sản xuất và phân phối các chương trình nguyên thủy thân Bắc Kinh từ các cơ sở ở California.

Trong một cuộc phỏng vấn ngày 16 tháng 9 tại các văn phòng của ông ở gần Los Angeles, giám đốc G&E và giám đốc điều hành James Su khẳng định rằng công ty con Guoguang Century Media của CRI nắm giữ cổ phần đa số trong công ty của ông và rằng ông đã có một hợp đồng với đài truyền hình Trung Quốc. Ông nói rằng một thỏa thuận cấm tiết lộ không cho ông nói ra chi tiết.

Ông Su nói, ông tuân thủ luật pháp Hoa Kỳ. G&E không sở hữu các đài, nhưng thay vào đó thuê giờ phát sóng. “Nó giống như một công ty quản lý điều hành một khu chung cư”.

Ông Su nói thêm rằng ông là một doanh nhân, không phải là một người đại diện cho Trung Quốc. “Thính giả và công chúng Mỹ có sự lựa chọn”, ông Su nói. “Họ có thể chọn nghe hay không nghe. Tôi nghĩ rằng đây là một giá trị của Mỹ “.

Giám đốc điều hành GBTimes, Zhao Yinong, người đứng đầu các hoạt động phát thanh nước ngoài của cánh Âu Châu, xác nhận rằng ông nhận được nhiều triệu euro mỗi năm từ CRI. Trong một cuộc phỏng vấn tại Bắc Kinh, ông Zhao nói rằng ông “không quan tâm đến việc tạo ra một Trung Quốc giả” và ông “không có gì phải che giấu”.

Tommy Jiang, người đứng đầu CAMG, công ty có trụ sở ở Úc, sở hữu và điều hành các đài trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương, đã từ chối bình luận.

Sinh ra từ hang động

CRI đã phát triển đáng kể từ khi thành lập vào năm 1941. Theo trang mạng tiếng Anh của họ, buổi phát sóng đầu tiên là từ một hang động, và xướng ngôn viên đã phải dùng đèn pin để xua đuổi những con chó sói. Hôm nay, CRI cho biết họ phát sóng trên toàn thế giới với trên 60 ngôn ngữ và tiếng thổ dân Trung Quốc.

Nội dung chương trình phát thanh của CRI được soạn thảo rất cẩn thận, với sự quan tâm đến các chủ đề nhạy cảm như nhóm tâm linh Pháp Luân Công bị cấm, phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của chính quyền. Những hạn chế đó có thể làm cho công việc thúc đẩy quyền lực mềm của Trung Quốc trở thành một cuộc chiến khó khăn với thính giả ở những nơi như Houston, Rome hay Auckland.

Nhưng CRI có một cái món quà để tặng cho các chủ đài. Từ năm 2010, đối tác phát thanh của CRI tại Mỹ đã kiếm được các chuyến giao dịch giúp giải cứu các đài phát thanh cộng đồng, bằng cách mua lại chúng hoặc trả ra hàng chục ngàn đô la một tháng để thuê hầu như tất cả thời lượng phát sóng của họ. Sau này được biết đến là “môi giới thời lượng” và là phương pháp mà G&E thường sử dụng để đi vào không gian ở Washington.

Tòa tháp cao 195 bộ (khoảng 59 mét) phát đi thông điệp của Bắc Kinh trên toàn khu vực Washington nằm ở ngoại ô quận Loudoun, tiểu bang Virginia, gần sân bay quốc tế Dulles. Họ phát ra tín hiệu có công suất 50.000 watt, mức tối đa cho một đài phát sóng AM tại Hoa Kỳ.

Tòa tháp đã hoạt động trở lại vào năm 2011. Trong 5 thập niên trước, trước khi Trung Quốc nhúng tay vào, trạm phát sóng được biết đến có tên là WAGE, trạm sử dụng các thiết bị nhỏ hơn và phát đi hầu hết tin tức và các buổi thảo luận địa phương.

Với chỉ 5.000 watt, tín hiệu không đi được xa. Điều này không quan trọng cho đến thập niên 1990, khi quận Loudoun bùng nổ trở thành một cộng đồng cư trú cho Washington. Các hành khách xe điện ngầm không nghe được sóng phát thanh khi đi nửa đường tới thủ đô.

Năm 2005, một công ty Mỹ có tên là Potomac Radio LLC mua lại trạm phát sóng và thêm vào một số chương trình thông thường toàn quốc. Giám đốc đài phát thanh Potomac, Alan Pendleton, cho biết công ty của ông có truyền thống cho các chương trình dân tộc thuê lại thời lượng, trong đó có một giờ một ngày cho CRI ở một đài khác. Tuy nhiên, doanh thu của WAGE tiếp tục giảm, và trong năm 2009, trạm đã không còn phát nữa.

Ông Pendleton nói, “Đó là một kinh nghiệm đau đớn. Chúng tôi đã đổ hàng triệu đô la xuống cống mỗi năm”.

Mong muốn phục hồi trạm phát sóng, các giám đốc điều hành khác của Potomac vào năm 2009 đã xin phép quận Loudoun xây dựng ba tòa tháp phát sóng trên đất sở hữu của cơ quan tiện ích của quận, hồ sơ cho thấy như thế. Các tòa tháp mới sẽ đẩy mạnh tín hiệu của đài 10 lần lên tới 50.000 watt, vươn xa tận tới Washington.

Trong đơn xin của họ, giám đốc điều hành của đài Potomac lập luận rằng tòa tháp mới đem lại “hy vọng cuối cùng để giữ lại đài phát thanh duy nhất của Loudoun”. Thủ tục giấy tờ đã không đề cập đến kế hoạch cho ông Su và CRI mướn thời lượng.

Đài phát thanh Potomac cũng tường trình cuộc tấn công 9 tháng 11 năm 2001, một ngày mà đài đã cung cấp “thông tin quan trọng cho các doanh nghiệp của quận và các bậc cha mẹ”, khi dịch vụ điện thoại di động trở nên quá tải. Tòa tháp mới sẽ đóng góp cho an toàn công cộng, những người ủng hộ cho biết.

Hội đồng Giám Sát quận đã chấp thuận giấy phép cho tòa tháp. Trong những ngày trước khi đài phát sóng trở lại vào tháng 4 năm 2011, đài Potomac cố gắng xin phép FCC để đổi tên thành WCRW.

Khi được hỏi về ý nghĩa của chữ viết tắt, ông Pendleton xác nhận rằng chúng có nghĩa Đài phát thanh Trung Quốc ở Washington. Sự thay đổi là ý tưởng của ông, không phải của CRI, ông nói.

Các viên chức quận Loudoun đã rất ngạc nhiên khi đài được củng cố trở thành WCRW và bắt đầu phát đi nội dung của G&E và CRI về Trung Quốc.

H1BẤT NGỜ: Cựu viên chức Loudoun Kelly Burk nói chủ WCRW hứa sẽ khôi phục lại một đài phát thanh địa phương. Sau khi quận phê duyệt tháp mới, trạm phát thanh lại bắt đầu phát đi nội dung của Trung Quốc khắp thủ đô Washington. REUTERS / Gary Cameron

Kelly Burk, giám sát viên quận hạt tại thời điểm đó nói: “Thật là lừa đảo. Họ trình bày như tất cả chỉ liên quan tới đài phát thanh địa phương, và chưa bao giờ tiết lộ những gì mà họ thực sự nhắm tới”.

Ông Pendleton của đài Potomac cho biết, không có sự lừa dối. Công ty của ông đã được CRI tìm tới nhiều tháng sau khi quận chấp thuận tòa tháp, ông nói.

Ông Pendleton nói rằng, ông không biết G&E có 60% sở hữu thuộc một công ty con của chính quyền Trung Quốc cho đến khi Reuters báo cho ông. Nhưng sự sắp xếp đó phù hợp với quy định của FCC, ông nói, bởi vì G&E thuê lại thời lượng phát sóng thay vì sở hữu trạm phát sóng.

Trong mọi trường hợp, ông nói, CRI công khai về các mục tiêu của họ: để giới thiệu một khía cạnh của văn hóa Trung Quốc và đưa ra quan điểm của Trung Quốc về các vấn đề quốc tế.

“Nếu bạn nghe các đài truyền hình do nhà nước bảo trợ khác”, nhất là của Nga, “họ thực sự quỷ quyệt”, ông Pendleton nói. “CRI không phải như thế”.

Ông Pendleton cho biết ông không xen vào nội dung của WCRW: Ông chỉ đơn giản chuyển tải tất cả chương trình do người của CRI ở Mỹ, sáng lập viên G&E, James Su, gửi tới.

“Sự ủy nhiệm” của Trung Quốc

James Yantao Su sinh ở Thượng Hải vào năm 1970, là năm Trung Quốc phóng vệ tinh đầu tiên. Ông sang Mỹ vào năm 1989, ông cho biết, cuối cùng định cư ở West Covina, ngoại ô Los Angeles, và trở thành công dân Hoa Kỳ.

Vào đầu thập niên 2000, ông Su là nhà doanh nghiệp truyền thông tương đối thành công. Nhưng sau chuyến giao dịch năm 2009 để thành lập G&E, mà trong đó công ty chi nhánh của nhà nước Trung Quốc có cổ phần đa số, thì vận may của ông đã đến.

Ngày nay, chủ sở hữu đài phát thanh và đồng sở hữu bất động sản 44 tuổi này có tài sản trị giá hơn 15 triệu USD, theo một phân tích của Reuters về hồ sơ FCC, thuế, bất động sản, và công ty Mỹ. Dự án của ông bao gồm các đài tiếng Anh và tiếng Trung Quốc, một tạp chí, một nhật báo, 4 tòa nhà chung cư, những căn hộ tại khách sạn Trump International ở Las Vegas, một công ty nhạc hội phim ảnh và một tổ chức từ thiện mà năm ngoái đã hiến tặng 230.000 USD cho một viện mồ côi ở Trung Quốc.

H1Hai trong số các công ty hàng đầu của ông là G&E Studio và EDI Media Inc. G&E dành riêng một trang trên trang mạng để giới thiệu CRI như một đối tác “thân cận”, nhưng mới đây đã xóa bỏ, sau khi Reuters thực hiện điều tra. Trang mạng EDI cho biết họ đã trở thành “đại diện quảng cáo và truyền thông ra nước ngoài của Trung Quốc” tại Hoa Kỳ.

Vào năm 2013, chính quyền Trung Quốc đã trao tặng ông Su giải thưởng đóng góp đặc biệt tại một sự kiện truyền thông của các đài truyền hình Trung Quốc.

Các mối quan hệ khác không được rõ ràng như thế: Sự phát hiện mấu chốt rằng G&E được Guoguang Century sở hữu 60% – là công ty ở Bắc Kinh có 100% sở hữu của CRI – nằm ở một chú thích trong một hồ sơ dài của FCC được đệ trình dưới danh nghĩa của một công ty khác của ông Su, đó là Golden City Broadcast, LLC.

Ông Su từ chối thảo luận chi tiết về sự nghiệp kinh doanh của ông. Tuy nhiên, một điểm chú ý ban đầu là bài phát biểu của ông vào năm 2003, khi ông vừa chớm tuổi ba mươi.

Được truyền thông nhà nước Trung Quốc phổ biến, bài phát biểu đặt ra viễn kiến của ông Su về cơ sở thương mại có khả năng kiếm lời và cũng giúp cho Trung Quốc phát đi thông điệp của mình tại nước Mỹ. Cơ sở thương mại sẽ cần được tổ chức để tuân theo luật sở hữu của Mỹ và sẽ “ủng hộ tư tưởng của Trung Quốc”, ông Su được dẫn lời nói.

Trong cùng bài phát biểu, ông nói về cảm tình của đồng hương di dân của ông đối với Trung Quốc. “Cảm giác thuộc về Trung Quốc vẫn nằm trong tâm khảm đồng hương cư ngụ ở nước ngoài và sự hưởng ứng ngày càng tăng của họ đối với chính sách hiện nay của Trung Quốc”, ông Su nói, theo Tân Hoa Xã.

Năm 2008, ông Su có một bài phát biểu mà trong đó ông chỉ trích giới truyền thông Mỹ chỉ chú trọng tường trình về các vấn đề như nhân quyền của Trung Quốc.

Giới truyền thông đã xuyên tạc “sự hiểu biết khách quan của quần chúng Mỹ” về Trung Quốc, thậm chí gây ra cảm xúc thù địch”, ông Su nói, theo một bài tường trình của Đài phát thanh Quốc gia Trung Quốc.

Chính vào năm 2009 khi viễn kiến của ông Su thực sự bắt đầu hình thành. Năm đó, hồ sơ cho thấy, ông Su thành lập G&E Studio.

H1LỰC LƯỢNG BÊN NGOÀI: Trung Quốc đang xây dựng đảo nhân tạo trong vùng Biển Đông tranh chấp, hình được chụp vào tháng 5. Bài tường thuật của WCRW nói rằng, “các lực lượng bên ngoài” đang tìm cách can dự vào khu vực này của thế giới, sử dụng những tuyên bố sai trái. Theo REUTERS / Hải quân Mỹ / Tài liệu phân phát

Hiện nay G&E phát thanh bằng tiếng Anh và tiếng Trung Quốc trên ít nhất 15 đài ở Mỹ, bao gồm các thành phố Salt Lake, Atlanta, Philadelphia, Houston, Honolulu và Portland ở Oregon.

Các nội dung chủ yếu giống nhau trên mọi đài, được CRI từ Bắc Kinh hay G&E từ California sản xuất.

Một giờ điển hình trên hầu hết các đài bắt đầu với một bản tin ngắn hỗn hợp giữa các tin Trung Quốc và những câu chuyện về tội ác bạo lực ở Mỹ. Bên cạnh việc phát thanh các chủ đề chính trị công khai, các chủ đề trải dài từ sự dao động tiền tệ toàn cầu và sứ mệnh thương mại Trung Quốc đến bàn luận về thời trang của tài tử và những thách thức cho cha mẹ trong việc giáo dục con cái thời nay.

Trong khi ông Su sở hữu một phần nhỏ của G&E, ông đã phân chia quyền sở hữu các đài theo những cách khác nhau. Theo hồ sơ gần đây nhất của FCC, ông là chủ sở hữu chính của ít nhất 6 đài, chẳng hạn như một đài ở Atlanta mà ông đã mua với giá 2,1 triệu USD vào năm 2013.

Trong những trường hợp khác, ông thuê thời lượng phát sóng. Tại Washington, ví dụ, ông thuê hầu như tất cả thời lượng trên WCRW với giá hơn 720.000 USD một năm thông qua G&E. Một đài ở Philadelphia được mướn theo một thỏa thuận tương tự với ít nhất 600.000 USD một năm.

Một nữ phát ngôn viên của ông Su cho biết, mô tả của Reuters về tầm mức hệ thống phát thanh của ông “nói chung là đúng”.

Ông Su đã từ chối cho biết ông kiếm tiền bằng cách nào khi hầu hết các đài ở Mỹ hầu như không có quảng cáo. Ông cũng từ chối cho biết ông có tiền bằng cách nào để tài trợ các hợp đồng thuê mướn và mua lại đài phát thanh của ông.

Ông Su nói, đài của ông cung cấp cho công chúng Mỹ một cái nhìn khác biệt về văn hóa và chính trị Trung Quốc. Ông “không có cách nào kiểm soát” những gì CRI phát thanh trên các đài, và ông cũng không nằm trong bất kỳ kế hoạch tuyên truyền nào của Trung Quốc.

Ông nói, “Chúng tôi chỉ đưa những tin tức thực sự không bị kiểm duyệt đến khán thính giả”.

Ngày 29 tháng 10, WCRW có một chương trình gọi là “Tin tức hàng giờ.” Trong số các câu chuyện hàng đầu: viên chức cao cấp của Trung Quốc và chỉ huy hải quân của Mỹ dự tính sẽ nói chuyện qua video sau khi một tàu Hải quân Mỹ đi ngang qua gần đảo nhân tạo mới của Trung Quốc ở Biển Đông. Washington và các đồng minh xem chương trình xây đảo như một mưu đồ để chiếm quyền kiểm soát tuyến đường biển chiến lược, và hành động đi ngang của Hải quân Mỹ hàm ý chống lại yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc.

WCRW đã bỏ sót phần này của câu chuyện.

Người đọc tin tức nói, các đô đốc đang có những cuộc đàm phán “giữa tình hình căng thẳng do Mỹ tạo ra trong tuần này”.

Cùng với sự cộng tác của Benjamin Kang Lim và Joseph Campbell ở Bắc Kinh, Ritsuko Ando ở Tokyo, Gopal Sharma và Ross Adkin ở Kathmandu, Mirwais Harooni ở Kabul, Joyce Lee ở Seoul, Eveline Danubrata và Arzia Tivany Wargadiredja ở Jakarta, Khettiya Jittapong và Pairat Temphairojana ở Bangkok, Theodora D’cruz ở Singapore, Mohammed Shihar ở Colombo, Terrence Edwards ở Ulan Bator, Diane Chan ở Hong Kong, Jane Wardell và Ian Chua ở Sydney, Balazs Koranyi và Harro Ten Wolde ở Frankfurt, Jussi Rosendahl ở Helsinki, Sara Ledwith ở London, Julia Fioretti ở Brussels, Can Sezer ở Istanbul, Andrius Sytas ở Vilnius, Kole Casule ở Skopje, Renee Maltezou ở Athens, Margarita Antidze ở Tbilisi, Radu-Sorin Marinas ở Bucharest, Geert De Clercq ở Paris, Marton Dunai ở Budapest, Ed Cropley ở Johannesburg, Selam Gebrekidan ở New York, Anna Driver ở Houston, Renee Dudley ở Boston, Brian Grow ở Atlanta, David Storey ở Washington và Euan Rocha ở Toronto.

TẠI SAO TỔNG THỐNG OBAMA KHÔNG THĂM VIỆT NAM?

Blog VOA

Nguyễn Hưng Quốc

11-11-2015

Tổng thống Mỹ Barack Obama. Nguồn: Reuters.

Tổng thống Mỹ Barack Obama. Nguồn: Reuters.

Trong hơn một tuần vừa qua, các mạng thông tin xã hội ở Việt Nam, từ lề phải đến lề trái, đều xôn xao về chuyến thăm Việt Nam hai ngày của Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình. Người ta tường thuật và bình luận về chi tiết này chi tiết nọ. Tuy nhiên, những nội dung quan trọng nhất trong các cuộc gặp gỡ chắc chắn vẫn là một bí mật lâu dài. Dưới chế độ bưng bít như ở Việt Nam và Trung Quốc, không ai biết là giữa các nhà lãnh đạo của hai nước đã có những thoả thuận hay cam kết những gì với nhau. Nhưng dù có thoả thuận hay cam kết gì đi nữa, quan hệ giữa hai nước chắc không có gì thay đổi: Trung Quốc vẫn tiếp tục muốn bành trướng thế lực trên Biển Đông và Việt Nam vẫn tiếp tục nhường nhịn cho đến khi nào không thể nhường nhịn được nữa.

Theo tôi, liên quan đến tình hình chính trị Việt Nam, đáng quan tâm hơn là sự vắng mặt của một người đáng ra sẽ đến Việt Nam trong giai đoạn này: Tổng thống Mỹ Barack Obama.

Cách đây mấy tháng, báo chí trong nước loan tin cả Tổng thống Mỹ Barack Obama lẫn Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ sang thăm Việt Nam vào tháng 11. Gần đến ngày, tin từ chính phủ Mỹ cho biết trong tháng 11 này, Tổng thống Obama chỉ đến Thổ Nhĩ Kỳ, Philippines và Malaysia nhưng sẽ không ghé Việt Nam. Chỉ có chuyến thăm Việt Nam của Tập Cận Bình là vẫn diễn ra như dự định.

Câu hỏi đầu tiên cần được đặt ra là tại sao Tổng thống Obama hoãn lại chuyến thăm Việt Nam? Về phía Mỹ, người ta chỉ nói là lịch trình chuyến công du của ông Obama đã kín đặc. Hơn nữa, ông muốn ghé Việt Nam lâu hơn, khi có thì giờ. Thì giờ ấy, người ta chỉ nói bâng quơ là vào một ngày nào đó trong năm 2016, năm cuối cùng trong nhiệm kỳ tổng thống của Obama.

Ai cũng biết các tổng thống Mỹ vô cùng bận bịu: Họ phải giải quyết cả hàng ngàn vấn đề không những trong nước họ mà còn của cả thế giới. Tuy nhiên, sự bận bịu được thông báo một cách muộn màng như vậy không thể không làm giới quan sát ngạc nhiên. Có ít nhất hai lý do chính:

Thứ nhất, lời mời đã được đưa ra từ lâu: vào tháng 7 năm 2013, trong chuyến đi Mỹ, Trương Tấn Sang đã chính thức mời Tổng thống Obama sang thăm Việt Nam và đã được Obama nhận lời. Đúng hai năm sau, vào tháng 7 năm 2015, Nguyễn Phú Trọng lại chính thức ngỏ lời mời Obama sang thăm Việt Nam và cũng được Obama hứa sẽ sang Việt Nam vào một thời điểm thích hợp, dự trù vào tháng 11 nhân chuyến công du châu Á để tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) ở Manila và Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á tại Kuala Lumpur.

Thứ hai, từ lúc lên cầm quyền đến nay Tổng thống Obama đã từng viếng thăm hầu hết các quốc gia thuộc khối ASEAN. Có nước ông thăm một lần: Singapore (2009), Campuchia (2012) và Thái Lan (2012). Có nước ông đến tới hai lần: Indonesia (2010, 2011), Miến Điện (2012, 2014), Malaysia (2014, 2015) và Philippines (2014, 2015). Chỉ có ba quốc gia ông chưa hề tới: Việt Nam, Lào và Brunei. Với Lào và Brunei, việc Obama không tới tương đối dễ hiểu: Đó là hai quốc gia quá nhỏ, không có ý nghĩa gì nhiều về kinh tế hay chính trị và địa chính trị. Với Việt Nam thì khác: Trong xu hướng xoay trục về châu Á, đặc biệt trong những tranh chấp liên quan đến Biển Đông, Việt Nam đóng một vai trò cực kỳ quan trọng: Đó là quốc gia có diện tích biển nằm trong vùng tranh chấp lớn nhất, có thể xem như một cửa ngõ chính trong con đường bành trướng của Trung Quốc. Vậy tại sao Obama lại không đến Việt Nam?

Theo tôi, có hai lý do chính:

Thứ nhất, quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam, sau chuyến thăm Mỹ của Nguyễn Phú Trọng vào giữa năm nay, không có chuyển biến gì nổi bật. Thường, chuyến viếng thăm của tổng thống Mỹ bao giờ cũng nhằm đánh dấu một sự kiện quan trọng nào đó. Trong tình hình hiện nay, sự kiện quan trọng ấy chỉ có thể liên quan đến mối quan hệ Việt – Mỹ. Trước đây, về phía Việt Nam, chuyến thăm Mỹ của Nguyễn Phú Trọng được coi như một dấu mốc lớn trong quan hệ ấy. Tuy nhiên, từ đó đến nay, quan hệ ấy có gì thay đổi? Hình như không. Và vì không có diễn biến đột phá nào, việc thăm viếng Việt Nam, với Tổng thống Mỹ, được xem là vô nghĩa và không cần thiết.

Thứ hai, Mỹ chỉ muốn nói chuyện với những người thực sự cầm quyền chứ không phải với những người sắp về hưu. Cả bốn người đứng đầu trong guồng máy lãnh đạo Việt Nam (Tổng bí thư, chủ tịch nước, chủ tịch Quốc hội và thủ tướng) đều đã đến tuổi về hưu. Thế nào cũng có một hoặc hai người còn ở lại như một trường hợp đặc biệt nhằm bảo vệ tính chất ổn định trong quá trình chuyển tiếp quyền lực. Nhưng người ấy là ai? Phần lớn các tin đồn đều chú mục vào Nguyễn Tấn Dũng, người có hy vọng trở thành Tổng bí thư sau đại hội đảng vào đầu năm tới. Tuy nhiên, đó chỉ là tin đồn. Quan sát các cuộc hội nghị của Ban chấp hành Trung ương đảng thời gian gần đây, người ta thấy ngay là các cuộc tranh chấp quyền lực vẫn chưa ngã ngũ. Bởi vậy, khất hẹn đến năm sau, Tổng thống Mỹ có lẽ chỉ muốn chờ xem kết quả bầu bán trong đại hội lần thứ 12 để ông có thể tin chắc là mình sẽ đối thoại với một đối tác thực sự có thẩm quyền trong việc hoạch định chính sách lâu dài trong quan hệ Việt – Mỹ.

Từ gần nửa năm nay, sau chuyến thăm Mỹ của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, rất nhiều người Việt Nam tin tưởng giới lãnh đạo Việt Nam, hoặc ít nhất, một phần khá lớn trong giới lãnh đạo Việt Nam, quyết định ngả theo Mỹ để thoát khỏi những ảnh hưởng nặng nề từ Trung Quốc và để bảo vệ Biển Đông. Tuy nhiên, việc Tổng thống Mỹ từ chối đến Việt Nam năm nay cho thấy con đường theo Mỹ vẫn còn lắm chông chênh. Bức tranh chính trị Việt Nam, tôi nghĩ, sẽ rõ hơn, sau kỳ đại hội đảng vào đầu năm tới.

Advertisements

85 thoughts on “Chuyện vỉa hè

  1. Pingback: Những bài ca bình minh | Tình yêu cuộc sống

  2. Pingback: Đêm Thánh vô cùng | Tình yêu cuộc sống

  3. Pingback: Ông già Noel thật | Tình yêu cuộc sống

  4. Pingback: Đi tìm lịch sử bị quên lãng | Tình yêu cuộc sống

  5. Pingback: Chào ngày mới 25 tháng 12 | Tình yêu cuộc sống

  6. Pingback: Mùa xuân quê hương | Tình yêu cuộc sống

  7. Pingback: Trời nhân loại mênh mông | Tình yêu cuộc sống

  8. Pingback: Dạo chơi cùng Goethe | Tình yêu cuộc sống

  9. Pingback: Hoàng Kim về với rằm xuân | Tình yêu cuộc sống

  10. Pingback: Chào ngày mới 28 tháng 12 | Tình yêu cuộc sống

  11. Pingback: Helen Keller người huyền thoại | Tình yêu cuộc sống

  12. Pingback: Ông bà Của cổ tích giữa đời thường | Tình yêu cuộc sống

  13. Pingback: Thầy bạn và học trò Lương Định Của | Tình yêu cuộc sống

  14. Pingback: Lương Định Của nhà bác học nông dân | Tình yêu cuộc sống

  15. Pingback: Lương Định Của chính khách giữa lòng dân | Tình yêu cuộc sống

  16. Pingback: Lương Định Của luồng gió từ Hà Nội | Tình yêu cuộc sống

  17. Pingback: Lương Định Của những năm tháng tuổi trẻ | Tình yêu cuộc sống

  18. Pingback: Lương Định Của quê hương và dòng họ | Tình yêu cuộc sống

  19. Pingback: Lương Định Của cuộc đời và sự nghiệp | Tình yêu cuộc sống

  20. Pingback: Con đường lúa gạo Việt Nam | Tình yêu cuộc sống

  21. Pingback: Ung Khâm Liêm xưa và nay | Tình yêu cuộc sống

  22. Pingback: Nhớ Đặng Dung đêm thanh mài kiếm | Tình yêu cuộc sống

  23. Pingback: Giáo sư Mai Văn Quyền người Thầy nghề nông | Tình yêu cuộc sống

  24. Pingback: Khatkhaoxanh 2015 in blogging | Khát khao xanh

  25. Pingback: Chào ngày mới 14 tháng 1 | Tình yêu cuộc sống

  26. Pingback: Tổng thống Obama lời nhắn sau cùng | Khát khao xanh

  27. Pingback: Nguyễn Du hiền tài lỗi lạc | Tình yêu cuộc sống

  28. Pingback: Tổng thống Obama lời nhắn sau cùng | Tình yêu cuộc sống

  29. Pingback: Chào ngày mới 15 tháng 1 | Tình yêu cuộc sống

  30. Pingback: Chào ngày mới 16 tháng 1 | Tình yêu cuộc sống

  31. Pingback: Phan Khôi nắng được thì cứ nắng | Tình yêu cuộc sống

  32. Pingback: Đọc “Tây Nguyên của tôi” Văn Công Hùng | Khát khao xanh

  33. Pingback: Bên lề chính sự | Tình yêu cuộc sống

  34. Pingback: Ấn tượng Obama | Tình yêu cuộc sống

  35. Pingback: Bên lề chính sử | Tình yêu cuộc sống

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s