90 năm Viện KHKTNN miền Nam


IAS90

90 NĂM VIỆN KHKTNN MIỀN NAM

Hoàng Kim.

Chúc mừng  Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Miền Nam 90 năm ngày thành lập!  Chúng tôi về với Viện là trở về Gia đình Nông nghiệp  của mình Thăm ngôi nhà cũ của Darwin nơi  gắn bó cuộc đời mình ở đó. Mọi người ai nấy đều hân hoan vui ngày gặp mặt, ôn lại Chặng đường lịch sử 90 năm (1925-2015) duyệt lại Kỷ yếu khoa học giai đoạn 1975-2015, Tuyển tập giống và tiến bộ kỹ thuật cho sản xuất nông nghiệp, IAS Research Highlight 2015, đón nhận bức trướng “Sáng tạo, Thực tiễn, Liên kết, Phát triển” của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn trao tặng.

Bài học chặng đường lịch sử 90 năm (1925-2015) của Viện  thật minh triết và thú vị:”Khoa học nông nghiệp là một tổng thể của kiến thức thực nghiệm, lý thuyết và thực tế về nông nghiệp, nông dân, nông thôn do các nhà nghiên cứu phát triển với các phương pháp khoa học, trong đó đặc biệt là sự quan sát, giải thích, và dự báo những hiện tượng của nông nghiệp. Việt Nam là đất nước “dĩ nông vi bản”, do đó nông nghiệp của chúng ta gắn liền với lịch sử phát triển của đất nước. Viện đã không ngừng phát triển trong chặng đường lịch sử 90 năm. Viện đã cùng đồng hành với nông dân Việt Nam, người mà lịch sử Việt Nam phải tri ân sâu đậm. Chính họ là lực lựơng đông đảo đã làm cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân thành công; đồng thời đã đóng góp xuất sắc trong thời kỳ đổi mới, xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa, với nông nghiệp là mặt trận hàng đầu, tạo nên những đột phá liên tục làm tiền đề cho công nghiệp và dịch vụ phát triển như ngày nay. Sự kiện 02 triệu người chết đói năm 1945 luôn nhắc người Việt Nam rằng, không có độc lập dân tộc, không có khoa học công nghệ, sẽ không có ổn định lương thực cho dù ruộng đất phì nhiêu của Đồng bằng Sông Cửu Long có tiềm năng vô cùng to lớn.

Lịch sử của Viện cũng là lịch sử của quan hệ hợp tác mật thiết với các tổ chức nông dân, với lãnh đạo địa phương, với các Viện nghiên cứu trực thuộc VAAS và các Trường, Viện khác, với các tổ chức quốc tế. Khoa học nông nghiệp không thể đứng riêng một mình. Khoa học nông nghiệp phải xem xét cẩn thận các yếu tố kinh tế, môi trường, chính trị; trong đó có thị trường, năng lượng sinh học, thương mại hóa toàn cầu. Đặc biệt, nông nghiệp phải nhấn mạnh đến chất lượng nông sản và an toàn lương thực, thực phẩm, khả năng cạnh tranh trên thị trường thế giới.

Lịch sử đang đặt ra cho Viện những thách thức mới trong điều kiện Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng, hàng rào thuế quan được dỡ bỏ, thay vào đó là rào cản kỹ thuật đối với nông sản trên thương trường quốc tế. Thách thức do bùng nổ dân số, thiếu đất nông nghiệp, thiếu tài nguyên nước ngọt, biến đổi khí hậu với diễn biến thời tiết cực đoan, thu nhập nông dân còn thấp là những nhiệm vụ vô cùng khó khăn, nhưng rất vinh quang của Viện, đang mong đợi sự năng động và thông minh của thế hệ trẻ.”

Tổng kết lịch sử 90 năm của Viện, TS. Trần Thanh Hùng, Viện Trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Miền Nam, đã đúc kết trong bài diễn văn VIỆN KHOA HỌC KỸ THUẬT NÔNG NGHIỆP MIỀN NAM KỶ NIỆM 90 NĂM THÀNH LẬP khẳng định: Trải qua 90 năm xây dựng và phát triển, thế hệ các nhà khoa học, cán bộ viên chức của Viện đã đóng góp nhiều công trình nghiên cứu có giá trị khoa học và thực tiễn, góp phần đáng kể trong việc đưa nền sản xuất nông nghiệp ở các tỉnh phía Nam nói riêng và cả nước nói chung ngang tầm khu vực. Bản tổng kết toàn văn như sau:

Ngày 02/04/1925 cơ sở Nghiên cứu Khoa học Nông Lâm nghiệp đầu tiên cho 3 nước Đông Dương được thành lập, lấy tên là Viện Khảo cứu Nông Lâm Đông Dương, tiền thân của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam ngày nay.

Trải qua 90 năm xây dựng và phát triển, thế hệ các nhà khoa học, cán bộ viên chức của Viện đã đóng góp nhiều công trình nghiên cứu có giá trị khoa học và thực tiễn, góp phần đáng kể trong việc đưa nền sản xuất nông nghiệp ở các tỉnh phía Nam nói riêng và cả nước nói chung, ngang tầm khu vực với nhiều mặt hàng xuất khẩu có giá trị đứng trong nhóm đầu của khu vực và thế giới.

Từ khi được thành lập nhiều nhà khoa học người Pháp, người Việt, Lào, Campuchia đã cùng làm việc tại đây, các công trình nghiên cứu đầu tiên tập trung vào việc mô tả vị trí địa lý các vùng sản xuất nông nghiệp ở Đông Dương, phân loại đất, chuyên khảo về đất đỏ và đất Bazan ở Đông Dương, phân loại các loại cây nông nghiệp, lâm nghiệp, bảo tồn các loại cây trồng bản địa. Các nghiên cứu về phân loại côn trùng và bệnh hại trên các loại cây trồng cũng đã được quan tâm, cho đến nay sau gần một thế kỷ những bộ tiêu bản về côn trùng, bộ tiêu bản về thực vật, bộ tiêu bản đất xây dựng khi đó vẫn được lưu trữ và giữ nguyên giá trị tham khảo.

Trong giai đoạn Nam – Bắc hai miền chia cắt, Viện mang tên là Viện Khảo cứu Nông nghiệp trực thuộc Bộ Canh nông, Chính phủ Việt Nam Cộng hòa. Ngoài trụ sở chính ở Sài Gòn, Viện còn thành lập 16 Trung tâm, Trại nghiên cứu về trồng trọt, chăn nuôi, lâm sinh rãi khắp các tỉnh từ Thừa Thiên Huế tới ĐBSCL.Trong thời gian này, một số kết quả nghiên cứu nổi bật được ghi nhận như nghiên cứu khử phèn cho ruộng lúa ở Đức Hòa – Long An, lập bản đồ chi tiết cho 100.000 ha đất canh tác. Hợp tác với Hàn Quốc, Đài Loan, IRRI thử nghiệm các giống rau, hoa quả, mía, bắp và lúa. Các giống lúa IR5, IR8 (Thần Nông 5, Thần Nông 8) được thử nghiệm đưa vào sản xuất trong giai đoạn này.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn Giải phóng (30/4/1975) đất nước thống nhất, tiếp quản từ Viện Khảo cứu Nông nghiệp, Viện đã nhiều lần đổi tên và bổ sung chức năng nhiệm vụ như: Viện Kỹ thuật Nông nghiệp Đông Nam Bộ (1977), Viện Kỹ thuật Nông nghiệp Miền Nam (1981), Viện Khoa học Nông nghiệp Miền Nam (1990), Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam (1998). Vào thời điểm đó Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam là Viện nghiên cứu Nông nghiệp đa ngành duy nhất ở Việt Nam. Từ ngày 10/12/2009 Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam chính thức trở thành 1 trong 18 đơn vị thành viên của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS).

Sau 40 năm đất nước đã có những thay đổi hết sức to lớn, nền nông nghiệp nước ta đã có những bước phát triển vượt bậc nhiều mặt hàng lúa gạo, cà phê, điều, tiêu, thủy sản đã trở thành những hàng hóa xuất khẩu đứng trong nhóm đầu của thế giới. Ở các tỉnh phía Nam, nhiều vùng chuyên canh sản xuất hàng hóa lớn được hình thành, góp phần vào thành tựu to lớn này có phần đóng góp đáng kể của thế hệ các nhà khoa học Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam.

Những thành tựu nổi bật trong thời kỳ này gồm: Về giống cây trồng: Các giống lúa IR50404, Jasmin85, VND95-19, VND95-20, DTM126. Các giống lúa cạn LC227, LC408 cho các tỉnh Tây Nguyên. Các giống bắp VN98.1, V118, MN-1. Các giống đậu đỗ, lạc HL25, V87-13, HL89E3. Các giống khoai tây PO3, TK96-1. Giống dâu tây Langbiang2,… Giống cà chua ghép sạch bệnh. Về Bảo vệ thực vật: Những nghiên cứu cơ bản về rầy nâu, bệnh đạo ôn đã góp phần quan trọng trong việc chặn đứng dịch rầy nâu, đạo ôn ở vựa lúa phía Nam trong những năm 1977-1980. Những nghiên cứu khoa học cơ bản về đất phèn Đồng Tháp Mười, đất dốc ở Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, đất cát vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và đất lúa nước Đồng bằng sông Cửu Long với rất nhiều các tiến bộ kỹ thuật về bón phân, tưới nước, hệ thống canh tác đã góp phần quan trọng trong việc mở rộng, khai thác duy trì và cải thiện độ phì nhiêu của đất. Về lĩnh vực chăn nuôi: Lần đầu tiên 2 giống lợn được nhân thuần và công nhận giống quốc gia là Yorkshire Việt Nam và Thuộc nhiêu.

Viện cũng đã nghiên cứu thành công và chuyển giao vào sản xuất “Dòng lợn nái tổng hợp giữa 2 nhóm giống Landrace và Yorkshire làm nái  nền trong sản xuất lợn thương phẩm” và “Dòng lợn đực giống cuối cùng được lai giữa 2 nhóm giống Pietrain và Duroc”. Những tiến bộ kỹ thuật này đã được sử dụng rộng rãi để sản xuất lợn lai thương phẩm, góp phần cải tạo và nâng cao năng suất đàn lợn khu vực phía Nam. Các giống gà thịt thả vườn BT2 do Viện chọn tạo thích nghi tốt với điều kiện chăn nuôi nông hộ, năng suất tăng tiêu tốn thức ăn giảm.

Việc xây dựng ngân hàng dữ liệu về thành phần dinh dưỡng tỷ lệ tiêu hoá thức ăn là cơ sở để xây dựng quy trình chăn nuôi tiên tiến. Trung tâm Nghiên cứu và Huấn luyện chăn nuôi Bình Thắng, Trung tâm Nghiên cứu và huấn luyện chăn nuôi gia súc lớn là một trong những nơi cung cấp con giống tốt, quy trình chăn nuôi tiên tiến là cơ sở để phát triển đàn bò thịt, bò sữa ở các tỉnh vùng ven TP. Hồ Chí Minh.

Viện tập trung nghiên cứu những cây trồng có giá trị xuất khẩu:  Cây Sắn đã được Viện đầu tư nghiên cứu từ những năm 80, trong suốt 30 năm nghiên cứu chọn tạo Viện đã có nhiều giống sắn cao sản có hàm lượng tinh bột cao như KM94, KM98-1, HL-S10, HL-S11 (năng suất 40-50 tấn; tỷ lệ bột 28%), các giống sắn cao sản này được trồng rộng rãi khắp toàn quốc chiếm tới 90% diện tích, năm 2014 kim ngạch xuất khẩu đạt 1,5 tỷ USD. Cây Điều: Viện đã được Bộ NN & PTNT cho phép thành lập 01 Trung tâm nghiên cứu riêng về cây điều với nhiều đề tài, dự án được đầu tư trọng điểm, đến nay các giống điều tốt như PN1, AB29, AB05-08 cùng các quy trình nhân giống, ghép chồi, ghép cải tạo vườn điều, quy trình thâm canh cải tạo vườn điều, đã đưa năng suất điều bình quân cả nước lên 1,3 tấn/ha. 9 năm liền Việt Nam là nước xuất khẩu nhân hạt điều lớn nhất thế giới, kim ngạch xuất khẩu năm 2014 đạt hơn 2 tỷ USD.  Cây hồ tiêu: Đã được đề cập nghiên cứu từ thời Pháp thuộc, một số nhà khoa học đã nhận định vùng Vịnh Thái Lan (Campot, Hà Tiên) không đủ khả năng sản xuất tiêu phục vụ thị trường toàn cầu nên đã đề xuất phát triển ở những vùng có lợi thế hơn về khí hậu và đất đai phì nhiêu màu mỡ hơn (Đất đỏ Bazan) từ đó họ cho rằng Đông Dương có thể sản xuất và xuất khẩu tiêu cho toàn thế giới, những dự đoán đó đến nay hoàn toàn đúng. Các nghiên cứu của Viện về sau này như đánh giá các giống tiêu, quy trình trồng, chăm sóc chế biến, quy trình phòng trừ sâu bệnh hại tiêu là làm cơ sở, nền tảng cho ngành hàng sản xuất hồ tiêu hiện nay với kim ngạch xuất khẩu hơn 1 tỷ USD. Thực hiện chương trình phát triển nông nghiệp tại địa phương: Trong toàn bộ hoạt động nghiên cứu của mình, Viện luôn lấy việc ứng dụng kết quả và sản xuất phục vụ nông dân là mục tiêu cao nhất. Trung tâm Chuyển giao TBKT của Viện thành lập cách đây hơn 30 năm luôn là cầu nối giữa các nhà khoa học với địa phương và nông dân. Dự án sản xuất thử nghiệm một số cây trồng, vật nuôi ở quần đảo Trường Sa thành công và đang được mở trộng trong những năm tới là một trong những điểm sáng của Viện trong việc chuyển giao TBKT cho bộ đội biên giới hải đảo của Tổ quốc.

Về đào tạo và hợp tác quốc tế: Đào tạo: Ngoài nghiên cứu khoa học Viện đã đào tạo được 33 tiến sỹ, nhiều nhà khoa học đã được phong hàm GS, PGS Hợp tác quốc tế: Trong suốt 40 năm qua Viện đã thực hiện 56 dự án hợp tác quốc trên nhiều lĩnh vực, chúng tôi trân trọng và ghi nhận những dự án HTQT này đã góp phần hết sức quan trọng trong việc tăng cường tiềm lực cơ sở vật chất và đào tạo nguồn nhân lực cho sự phát triển của Viện. Các phần thưởng cao quý: Trong suốt 90 năm qua với những đóng góp toàn diện cho phát triển nông nghiệp ở phía Nam, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam đã được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý (Huân chương độc lập hạng nhất, hạng nhì, hạng ba; Huân chương lao động hạng nhất, hạng nhì, hạng ba; Bằng khen của Thủ tướng chính phủ, của Bộ Nông nghiệp & PTNT,…) các nhà khoa học của Viện đã đạt nhiều giải thưởng khoa học có giá trị, giải thưởng Hồ Chí Minh về KHCN, giải thưởng nhà nước về KHCN, giải thưởng Vifotec và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Định hướng ưu tiên giải pháp thực hiện đến năm 2020

Mục tiêu tổng thể
: Cung cấp kịp thời luận cứ khoa học và giải pháp công nghệ phục vụ tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nâng cao hiệu quả sản xuất và năng lực cạnh tranh của nông sản hàng hóa góp phần cải thiện đời sống người nông dân và xây dựng nông thôn mới.

Các vấn đề chính  1) Công tác chọn lọc giống mới vẫn là ưu tiên hàng đầu, đặc biệt là các giống thích ứng với biến đổi khí hậu, chống chịu sâu bệnh, dễ trồng, chất lượng đáp ứng yêu cầu đa dạng của thị trường 2) Xác định các cây trồng chủ lực và thế mạnh của viện để tập trung đầu tư nghiên cứu, phát huy lợi thế cạnh tranh của sản phẩm, ưu tiên nghiên cứu các công đoạn mang lại hiệu quả cao trong chuỗi giá trị. 3)Nghiên cứu cơ sở khoa học và mô hình nông nghiệp đô thị, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái và hệ thống nông nghiệp của các vùng ven đô thị. 4)Nghiên cứu giảm thiểu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp và các giải pháp thích ứng

Các giải pháp cơ bản: 1) Sắp xếp lại hệ thống nghiên cứu trên cơ sở cân đối nguồn lực tại chỗ và lĩnh vực ưu tiên của Viện, hình thành các nhóm chuyên gia trong những lĩnh vực quan trọng nhằm tập hợp tốt nhất nguồn lực trong và ngoài Viện. 2)Coi con người là yếu tố quan trọng nhất vì vậy cần ưu tiên thỏa đáng cho việc hình thành đội ngũ chuyên gia hàng đầu trong một số lĩnh vực cùng với đó là hệ thống quản lý phù hợp theo hướng trọng dụng nhân tài. 3) Đẩy mạnh thương mại hóa sản phẩm khoa học công nghệ gắn khoa học với doanh nghiệp theo hướng đặt hàng và tư vấn chuyên gia. Tăng cường liên kết khoa học-chuyên gia- sản xuất. 4) Quốc tế hóa các hoạt động nghiên cứu để tiếp cận công nghệ mới, đào tạo nguồn lực trình độ cao rút ngắn khoảng cách về khoa học và công nghệ so với khu vực và thế giới.

Trong 90 năm xây dựng và phát triển, các nhà khoa học của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam qua các thế hệ đã viết lên những trang sử rất đáng tự hào, thành tựu của ngành nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ngày nay ở các tỉnh phía Nam in đậm dấu ấn của nhiều nhà khoa học thuộc Viện. Chúng ta những thế hệ bước tiếp, nguyện lấy vinh quang của thế hệ cha anh làm điểm tựu để phát triển, chúng ta tự hào về Viện song chúng ta cũng thấy trách nhiệm lớn lao trước dân tộc, trước nhân dân và các thế hệ đi trước.

Nhân dịp kỷ niệm 90 năm ngày truyền thống của Viện, chúng tôi xin thay mặt các thế hệ viên chức của Viện chân thành cảm ơn sự quan, tâm chăm lo đối với hoạt động của viện trong suốt thời gian qua của Đảng, Nhà nước, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, các bộ ngành liên quan khác, cảm ơn sự ủng hộ của địa phương, doanh nghiệp và đặc biệt những người nông dân Việt Nam cần cù sáng tạo đã hiện thực hóa và nhân rộng kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học. Xin cảm ơn các tổ chức quốc tế đã hỗ trợ, giúp đỡ Viện trong suốt thời gian qua. Cảm ơn các cơ quan truyền thông báo chí, đội ngũ phóng viên, biên tập viên đã đồng hành cùng chúng tôi trên mỗi chặng đường xây dựng và phát triển. Xin cảm ơn Thứ trưởng Lê Quốc Doanh, các vị lãnh đạo bộ ngành địa phương, các ngài Đại sứ, các tổ chức quốc tế. Sự hiện diện của quý vị là nguồn động viên to lớn, là sự khích lệ mạnh mẽ đối với mỗi chúng tôi trong chặng đường sắp tới.

Bộ Nông nghiệp và PTNT ghi nhận những đóng góp của Viện KHKTNNMN qua quyết định vinh danh và 8 chữ vàng “SÁNG TẠO THỰC TIỄN LIÊN KẾT PHÁT TRIỂN” trao tặng. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT PGS.TS. Lê Quốc Doanh chúc mừng Viện và phát biểu chỉ đạo nhiệm vụ mới trong tình hình mới, Tổng Giám Đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam TS. Trịnh Khắc Quang chúc mừng Viện và chỉ đạo chi tiết thêm chức năng nhiệm vụ của Viện trong xu hướng và thách thức mới. Ông Lê Huy Ngọ, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và Giáo sư Trần Thế Thông, nguyên Viện trưởng Viện KHKTNN Miền Nam phát biểu cảm nhận chân thành và tâm đắc đối với sự sáng tạo thực tiễn liên kết trưởng thành của Viện. Cả hai bai bậc lão thành đều nhấn mạnh về tầm nhìn và nguồn lực; sự kỳ vọng vào lớp trẻ kế thừa phát triển sáng tạo những kỹ thuật mới, công nghệ mới đáp ứng tốt cho phát triển bền vũng nông nghiệp nông dân nông thôn.

Bộ trưởng Lê Huy Ngọ trãi lòng tâm tư khi ông nhớ lại: “Tôi đã đến thăm một Trại nông nghiệp thời đó thuộc Viện (mà ông không nói rõ tên), thành tích về giống và tiến bộ kỹ thuật cho sản xuất nông nghiệp thì thật rộng khắp, ai cũng thấy, nhưng sao mà những người làm khoa học cực thế, điều kiện cơ sở vật chất thật thiếu thốn quá.  Nơi ấy chẳng hơn gì một hợp tác xã địa phương“. Ông nói. Anh Vũ Trọng Khải bình ngay: “Sao Cụ không nói điều này khi Cụ còn là Bộ Trưởng mà lại nói khi nghỉ hưu ?” Tôi trả lời anh: “Không đâu anh. Cụ có nói đấy và có chỉ đạo đấy ! Nên Viện Miền Nam mới đổi được cơ sở này từ thời trước chiến tranh thành ngôi nhà mà anh đang ngồi họp hôm nay và Trung tâm Hưng Lôc mới có “nhà làm việc mới” và “xe” sắn. Nhưng Cụ cũng gặp “tai nạn” với “khu nông nghiệp công nghệ cao” vì Cụ muốn “xé rào, tìm đường tiến lên cho sản phẩm nông nghiệp” như bố con chị Ba Sương Nông trường Sông Hậu đó anh. Cụ có tâm nhưng mà Cụ chẳng thể làm được gì nhiều hơn cho những nơi, những người thực sự làm ra sản phẩm“. “Em từng nói với Cụ: Bộ đến thì Bộ lại thương. Bộ ra ngoài đường thì Bộ lại quên. Nông nghiệp là bà mẹ nghèo đông con , anh ạ“. Anh Khải cười và tôi cũng chạnh lòng.

Giáo sư Trần Thế Thông 86 tuổi có những lời gửi gắm thật tâm huyết. Thầy kỳ vọng lớp trẻ vươn tới đáp ứng tốt hơn những đòi hỏi của thực tiễn và tạo động lực mới cho nông nghiệp phát triển. Lúc ăn cơm và những phút riêng tư, Thầy cũng có những lúc chạnh lòng khi Khối Chăn nuôi đã tách chuyển về Viện Chăn nuôi và từ nay Viện không còn là một Viện đa ngành như trước nữa.

Tôi nói vui với Thầy là Thầy làm Viện trưởng đa ngành nông nghiệp duy nhất và lớn nhất miền Nam thời ấy, chắc hay hơn nhiều so Thầy chỉ làm thuần túy chăn nuôi dù Thầy có giải thưởng Hồ Chí Minh về công trình chọn giống heo. Vậy là Thầy đã hoàn thành tốt nhiệm vụ rồi, còn thì giao lại cho đời sau. Quy luật tiến hóa của tự nhiên đào thải và bảo tồn dường như “Nguồn gốc các loài” của Charles Darwin  “Mọi loài đều tiến hóa theo thời gian từ những tổ tiên chung qua quá trình chọn lọc tự nhiên“. Quy luật phát triển của nông nghiệp miền Nam, đào thải và bảo tồn của một Viện nghiên cứu chủ yếu là do Người, thật khắc nghiệt và cũng thật thú vị. “Cái còn thì hãy còn nguyên/Cái tan thì tưởng vững bền cũng tan” như câu chiêm nghiệm của Trần Đăng Khoa. 

Tôi có đôi điều suy ngẫm khi được làm nhân chứng lịch sử 30 năm trong 90 năm nhìn lại nông nghiệp miền Nam : 1) Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam có tiền thân là Viện Khảo cứu Nông Lâm Đông Dương được thành lập sớm nhất (1925) để nghiên cứu khoa học nông lâm nghiệp đầu tiên của 3 nước Đông Dương, tọa lạc ở một trong những vị trí đắc địa nhất  tại hòn ngọc Viễn Đông Sài Gòn nay là thành phố Hồ Chí Minh, nơi giao lộ của ba con đường huyền thoại: Nguyễn Bỉnh Khiêm, Điện Biên Phủ, Hà Nội, chính là tâm điểm quy hoạch của thành phố động lực của vùng kinh tế trọng điểm Việt Nam, gần Thảo Cầm Viên, cách Trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh khoảng 18km, không quá xa Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm Nông nghiệp Hưng Lộc, Đồng Nai khoảng 60km.  nơi đây hội tụ những chuyên gia hàng đầu của nông nghiệp miền Nam, như GS.TS. Auguste Chavalier (1873-1956) Người thành lập Viện Khảo cứu Khoa học Đông Dương, năm 1918;  Yves Henry (1875-1966) Người thành lập Viện Khảo cứu Nông Lâm Đông Dương, năm 1925;  GS. Tôn Thất Trình, GS. Thái Công Tụng, GS. Lương Định Của, … những chuyên gia nông nghiệp lỗi lạc lãnh đạo Viện trước ngày Việt Nam thống nhất; Giáo sư Trần Thế Thông, Giáo sư Vũ Công Hậu, Giáo sư Lê Văn Căn, Giáo sư Mai Văn Quyền, Giáo sư Trương Công Tín, Giáo sư Dương Hồng Hiên, Giáo sư Phạm Văn Biên, GS Bùi Chí Bửu … đều là những cánh chim đầu đàn trong khoa học nông nghiệp sau ngày Việt Nam thống nhất. Soi vào Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam và Trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh là soi vào tiêu điểm để hiểu đúng và đánh giá đúng tầm nhìn và thành quả nông nghiệp, nông dân, nông thôn và giáo dục nông nghiệp của một thời vì đây là nơi đầu tư đào luyện và thực hành cao cấp nhất về nông nghiệp trong bức tranh tổng thể nông nghiệp của cả nước. 90 năm nhìn lại chặng đường lịch sử của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam cũng là 90 năm nhìn lại nông nghiệp miền Nam. 2) Những thành tựu khoa học của Viện (1925-2015) thật đáng tự hào. Theo phân kỳ lịch sử Viện có ba giai đoạn chính: a) Thời Pháp thuộc (Viện Khảo cứu Khoa học Đông Dương, Viện Khảo cứu Nông Lâm Đông Dương, 1925-1945) trọng tâm là nghiên cứu lúa gạo, lâm sinh, hồ tiêu, dược liệu (cây canh kina), thủy sản, cao su, chè, cà phê, ca cao, cây ăn quả, cây bắp, đất đai, sâu bệnh, hóa học và di truyền; b) Thời Chiến tranh Đông dươngChiến tranh Việt Nam (Viện Khảo cứu Nông Lâm Đông Dương; Viện Khảo cứu Nông nghiệp, 1945- 1975) trọng tâm nghiên cứu lúa gạo, cây màu (bắp, cao lương, khoai lang, sắn, khoai tây). cây đậu đỗ (đậu phộng, đậu nành, đậu cove) dừa, mía, rau hoa, lâm học, địa học và khoa học đất, quản lý sâu bệnh và cỏ dại, chế biến nông sản (sưu tập và tuyển chọn men rượu cồn làm rượu trái cây), ứng dụng vi sinh học, làm meo giống (nấm ăn); c) Thời Việt Nam thống nhất (Viện Khoa học Nông nghiệp phía Nam, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam, 1975-2015). Trọng tâm nghiên cứu lúa gạo, cây bắp, cây sắn, khoai lang, cây đậu đỗ (bảo tồn nguồn gen, đậu xanh, đậu nành, lạc, đậu rồng), rau hoa và cây cảnh, cây hồ tiêu, cây điều, cây mía, cây trồng khác (khoai mỡ, cây đay, cây mè, cây nho, cây gấc), khoa học đất, bảo vệ thực vật, chăn nuôi heo, chăn nuôi gia cầm, chăn nuôi đại gia súc, dinh dưỡng và thức ăn chăn nuôi, nghiên cứu hệ thống nông nghiệp thị trường và chính sách. Bộ Tài liệu Chặng đường lịch sử 90 năm (1925-2015) (54 trang) Kỷ yếu khoa học giai đoạn 1975-2015 (416 trang), Tuyển tập giống và tiến bộ kỹ thuật cho sản xuất nông nghiệp 968 trang), IAS Research Highlight 2015 (63 trang) giúp chúng ta  tầm nhìn toàn cảnh thật tốt và bổ ích. Sự thật lịch sử chỉ có một nhưng chép sử thì có thể phải viết đi viết lại nhiều lần, tùy thuộc tầm nhìn, sự hiểu biết, điều kiện khách quan và sẽ được hiệu đính, bổ sung hoàn thiện. 4) Bài học lịch sử của Viện SÁNG TẠO THỰC TIỄN LIÊN KẾT PHÁT TRIỂN do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn vinh danh là bài học quý. Viện đồng hành cùng nông dân Việt Nam vận dụng sáng tạo khoa học công nghệ vào thực tiễn sản xuất với sự liên kết “bốn nhà” cùng nông dân nghiên cứu triển khai những giống tốt và tiến bộ kỹ thuật thích hợp vào sản xuất. Bài học lịch sử là những đúc kết tốt. 5) Tôi kính trọng những người Thầy phúc hậu, minh triết, tận tâm; yêu thiên nhiên thực tiễn thực làm, thích dạy và học khoa học cây trồng lịch sử văn hóa (1) (2).  Đời tôi có trên 30 năm làm việc ở Viện.”Bao năm Trường Viện là nhà. Sắn khoai ngô lúa đều là thịt xương. Một đời người một rừng cây. Thầy ươm giống tốt để mai thành rừng” (3) Viện Khoa học Kỷ thuật Nông nghiệp Miền Nam và  Trường Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh là ngôi nhà thân thương của tôi. Năm tháng đi qua chỉ tình yêu ở lại.

Hoàng Kim

(1) Con đường lúa gạo Việt Nam  https://cnm365.wordpress.com/category/con-duong-lua-gao-viet-nam/
(2) 500 năm nông nghiệp Brazil  https://cnm365.wordpress.com/category/500-nam-nong-nghiep-brazil/
(3) Hoa của Đất  https://cnm365.wordpress.com/category/hoa-cua-dat/

Bài viết mới trên Tình yêu cuộc sống

Trở về trang chính
Hoàng Kim  Ngọc Phương Nam  Thung dung  Dạy và học  Cây Lương thực  Dạy và Học  Tình yêu cuộc sống  Kim on LinkedIn  Kim on Facebook

Advertisements

45 thoughts on “90 năm Viện KHKTNN miền Nam

  1. Pingback: Bên lề chính sử: Chiến tranh Đông Dương | Tình yêu cuộc sống

  2. Pingback: Bên lề chính sự: Nhìn xa hơn 2016 | Tình yêu cuộc sống

  3. Pingback: Mùa đông của anh | Khát khao xanh

  4. Pingback: Bên lề chính sự: Sự kiện chính cuối năm | Tình yêu cuộc sống

  5. Pingback: CNM365 Chào ngày mới 365 | Tình yêu cuộc sống

  6. Pingback: Những bài ca bình minh | Tình yêu cuộc sống

  7. Pingback: Chào ngày mới 24 tháng 12 | Tình yêu cuộc sống

  8. Pingback: Đêm Thánh vô cùng | Tình yêu cuộc sống

  9. Pingback: Ông già Noel thật | Tình yêu cuộc sống

  10. Pingback: Đi tìm lịch sử bị quên lãng | Tình yêu cuộc sống

  11. Pingback: Chào ngày mới 25 tháng 12 | Tình yêu cuộc sống

  12. Pingback: Mùa xuân quê hương | Tình yêu cuộc sống

  13. Pingback: Trời nhân loại mênh mông | Tình yêu cuộc sống

  14. Pingback: Dạo chơi cùng Goethe | Tình yêu cuộc sống

  15. Pingback: Helen Keller người mù điếc huyền thoại | Tình yêu cuộc sống

  16. Pingback: Ngày mới yêu thương | Khát khao xanh

  17. Pingback: Hoàng Kim về với rằm xuân | Tình yêu cuộc sống

  18. Pingback: Chào ngày mới 28 tháng 12 | Tình yêu cuộc sống

  19. Pingback: Helen Keller người huyền thoại | Tình yêu cuộc sống

  20. Pingback: Ông bà Của cổ tích giữa đời thường | Tình yêu cuộc sống

  21. Pingback: Thầy bạn và học trò Lương Định Của | Tình yêu cuộc sống

  22. Pingback: Lương Định Của nhà bác học nông dân | Tình yêu cuộc sống

  23. Pingback: Lương Định Của chính khách giữa lòng dân | Tình yêu cuộc sống

  24. Pingback: Lương Định Của luồng gió từ Hà Nội | Tình yêu cuộc sống

  25. Pingback: Lương Định Của những năm tháng tuổi trẻ | Tình yêu cuộc sống

  26. Pingback: Lương Định Của quê hương và dòng họ | Tình yêu cuộc sống

  27. Pingback: Lương Định Của cuộc đời và sự nghiệp | Tình yêu cuộc sống

  28. Pingback: Con đường lúa gạo Việt Nam | Tình yêu cuộc sống

  29. Pingback: Ung Khâm Liêm xưa và nay | Tình yêu cuộc sống

  30. Pingback: Nhớ Đặng Dung đêm thanh mài kiếm | Tình yêu cuộc sống

  31. Pingback: Giáo sư Mai Văn Quyền người Thầy nghề nông | Tình yêu cuộc sống

  32. Pingback: Khatkhaoxanh 2015 in blogging | Khát khao xanh

  33. Pingback: Chào ngày mới 14 tháng 1 | Tình yêu cuộc sống

  34. Pingback: Tổng thống Obama lời nhắn sau cùng | Khát khao xanh

  35. Pingback: Nguyễn Du hiền tài lỗi lạc | Tình yêu cuộc sống

  36. Pingback: Tổng thống Obama lời nhắn sau cùng | Tình yêu cuộc sống

  37. Pingback: Chào ngày mới 15 tháng 1 | Tình yêu cuộc sống

  38. Pingback: Chào ngày mới 16 tháng 1 | Tình yêu cuộc sống

  39. Pingback: Phan Khôi nắng được thì cứ nắng | Tình yêu cuộc sống

  40. Pingback: Đọc “Tây Nguyên của tôi” Văn Công Hùng | Khát khao xanh

  41. Pingback: Bên lề chính sự | Tình yêu cuộc sống

  42. Pingback: Đầu xuân đọc lại Văn Công Hùng | Khát khao xanh

  43. Pingback: Ấn tượng Obama | Tình yêu cuộc sống

  44. Pingback: Bên lề chính sử | Tình yêu cuộc sống

  45. Pingback: Thầy Mai Văn Quyền nghề nông | Tình yêu cuộc sống

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s