Vườn Quốc gia ở Việt Nam


26VQGTramChimseudaudoCNM365. VƯỜN QUỐC GIA Ở VIỆT NAM tại vùng Tây Nam Bộ có Tràm Chim, Mũi Cà Mau,  Phú Quốc, U Minh Hạ,  U Minh Thượng. Vườn Quốc gia Tràm Chim (hình) là điểm đến đầu tiên của bạn từ thành phố Hồ Chí Minh về miền Tây. Đến tháng 8/ 2015, Việt Nam tăng thêm vườn Quốc gia  Du Già – Cao nguyên đá Đồng Văn hiện có 31 vườn quốc gia. Việt Nam còn có Quần thể di tích danh thắng Yên Tử đang lập hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 2017. Bài viết này lược khảo về vườn quốc gia ở vùng Tây Nam Bộ.

BandoVQGVN
Bản đồ vị trí của những điểm di sản Vườn Quốc gia ở Việt Nam

Vườn quốc gia Tràm Chim

26VQGTramChim
Vườn quốc gia Tràm Chim thuộc tỉnh Đồng Tháp là một khu đất ngập nước, được xếp trong hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam. Nơi đây có nhiều loài chim quý, đặc biệt là sếu đầu đỏ, một loài chim cực kỳ quý hiếm, có tên trong sách đỏ.

Vườn quốc gia Tràm Chim nằm trong vùng Đồng Tháp Mười, thuộc huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp. Tọa độ địa lý 10°40′ – 10°47′ vĩ bắc, 105°26′ – 105°36′ Đông với tổng diện tích 7.313 ha nằm trong địa giới của 5 xã Phú Đức, Phú Hiệp, Phú Thành B, Phú Thọ, Tân Công Sính và Thị trấn Tràm Chim, với số dân trong vùng là 30.000 người.

Lịch sử và chức năng: Năm 1985, Tràm Chim được Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Tháp thành lập với tên gọi là Công ty Nông Lâm Ngư trường Tràm Chim, với mục đích là trồng tràm và khai thác thủy sản, và vừa giữ lại được một phần hình ảnh của Đồng Tháp Mười xa xưa. Năm 1986, loài sếu đầu đỏ (chim hạc, sếu cổ trụi), được tái phát hiện ở Tràm Chim. Năm 1991, Tràm Chim trở thành Khu Bảo tồn Thiên nhiên Tràm Chim cấp tỉnh, nhằm bảo tồn loài sếu đầu đỏ (Grus antigone sharpii). Năm 1994, nơi đây trở thành Khu Bảo tồn Thiên nhiên Tràm Chim, cấp quốc gia, theo Quyết định số 47/TTg ngày 2 tháng 2 năm 1994 của Thủ tướng Chính phủ kèm theo thông tư số 4991/KGVX, với diện tích 7.500 ha. Tháng 9 năm 1998, dự án đầu tư của khu bảo tồn thiên nhiên Tràm Chim được Phân viện Điều tra Quy hoạch Rừng II Thành phố Hồ Chí Minh chỉnh sửa theo đó diện tích khu bảo tồn là 7.313 ha. Năm 1998, nơi đây trở thành Vườn quốc gia Tràm Chim theo Quyết định số 253/1998/QĐ-TTg, ngày 29 tháng 12 năm 1998 của Thủ tướng Chính phủ. Chức năng nhiệm vụ được xác định là: Bảo tồn hệ sinh thái đất ngập nước đặc trưng của vùng Đồng Tháp Mười, bảo vệ khu vực di trú cho các loài chim di cư, đặc biệt là loài chim sếu (Grus antigone)., bảo tồn các loài độngthực vật bản địa, các nguồn gen quý hiếm, và duy trì những điều kiện thích hợp cho việc nghiên cứu môi trường tự nhiên và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Ngày 22/ 5/ 2012, Vườn quốc gia Tràm Chim (Đồng Tháp) được Ban Thư ký Công ước Ramsar công nhận là khu Ramsar của thế giới. Đây là khu Ramsar 4 của Việt Nam và là khu Ramsar 2.000 của thế giới.

Rừng Quốc gia Tràm Chim có địa hình thấp trũng, nơi cao nhất so với mực nước biển Tây Nam Bộ là 2,3 m, nơi thấp nhất là 0,4 m. Vùng đất phẳng chiếm 5.858 ha, những vùng gò cao chiếm 194 ha, những vùng đất trũng chiếm 152 ha. Đất đai vườn quốc gia Tràm Chim được hình thành trên nền trầm tích Holocen chiếm khoảng 5.017 ha và  Pleistocen khoảng 1.158 ha.  Đất phổ biến là đất dốc tụ trên nền trầm tích Proluvi chiếm diện tích 1.559 ha, kế đến là  đất phèn hoạt động, hình thành từ nền trầm tích đầm lầy biển với diện tích khoảng 355 ha; đất xám điển hình khoảng 476 ha; đất xám đọng mùn 274 ha; đất cát cổ được hình thành thông qua quá trình phong hóa trầm tích Pleistocen chiếm diện tích khoảng 154 ha; đất phù sa có nền phèn trầm tích sông – biển chồng lên lớp trầm tích đầm lầy – biển hình thành những vạt đất phù sa có tầng sinh phèn và đất phù sa có tầng phèn.  Rừng Quốc gia Tràm Chim có điều kiện thời tiết khí hậu đặc trưng của vùng Tây Nam Bộ  với nhiệt độ cao quanh năm và tương đối ít biến động, nhiệt độ trung bình năm khoảng 27 °C, cao nhất khoảng 37 °C vào tháng tư và thấp nhất khoảng 16 °C khoảng tháng một. Độ ẩm: Độ ẩm trung bình hàng năm khoảng 82 – 83%. Độ ẩm cao nhất có thể lên đến 100% và thấp nhất là 35-40%. Chế độ gió mùa Tây–Nam từ tháng 5 đến tháng 11, mang theo nhiều hơi nước và gây mưa; gió mùa Đông–Bắc từ tháng 12 đến tháng 4. Bão rất ít  ảnh hưởng. Lượng mưa phân bố theo mùa rõ rệt, trung bình khoảng 1.650 mm/năm tập trung chủ yếu vào mùa mưa tháng 5 đến tháng 11, hơn 90% lượng mưa; tháng 1, 2, 3 là những tháng khô hạn hầu như không có mưa. Chế độ nước: Vườn quốc gia Tràm Chim chịu ảnh hưởng thủy văn của vùng châu thổ sông MeKong, nhận nguồn nước trực tiếp từ sông MeKong thông qua hệ thống kinh thủy lợi (kênh Hồng Ngự–Long An, Đồng Tiến, An Hòa và Phú Hiệp) tràn vào nội đồng và bị ngập lũ hàng năm từ tháng 8 đến tháng 12. Vườn quốc gia Tràm Chim được chia thành 5 vùng quản lý khác nhau (A1-A5), mỗi khu vực được bao bọc xung quanh bởi hệ thống kênh và đê với tổng chiều dài lên đến 59 km. Mực nước bên trong vườn quốc gia được điều tiết thông qua hệ thống cống và cửa xả nằm ở các bờ bao xung quanh.

Vườn quốc gia Tràm Chim có trên 130 loài thực vật, phổ biến nhất là hệ sinh thái rừng tràm (Melaleuca cajuputi) là thảm thực vật thân gỗ có diện tích lớn nhất, khoảng 2.968 ha. Đồng cỏ ngập nước theo mùa là một trong những hệ sinh thái khá phổ biến trong vườn quốc gia Tràm Chim, tạo thành những thảm cỏ rộng lớn; bao gồm đồng cỏ năng ống khoảng 1.277 ha, đồng cỏ năng kim khoảng 235 ha là bãi ăn chính của loài chim sếu đầu đỏ(Grus antigone), đồng cỏ ống, đồng cỏ mồm, lác nước, hỗn giao các loài cỏ khác nhau. trong hệ sinh thái đầm lầu dòng sông cổ thì sen sung nghễ có diện tích khoảng 158 ha.  thành hệ sinh thái đất ngập nước rất đặc trưng Đồng Tháp Mười

Vườn quốc gia Tràm Chim có trên 100 loài động vật có xương sống, 40 loài và 147 loài chim nước. Trong đó, có 13 loài chim quý hiếm của thế giới. Đặc biệt là một loài chim hạc còn gọi là sếu đầu đỏ (Grus antigone) hay sếu cổ trụi. Những loài chim khác khá phổ biến là cò trắng, cò bợ, cò lửa, cò lép, trích cồ, trích đất, vịt trời, le khoang cổ, diệc lửa, diệc xám, vạc, điêng điểng, cú ngói, cú cườm, cú, cồng cộc, chiền chiện, cút nhỏ, giang sen già đãy, công đất, sơn ca, sẻ bụi, le hôi, vịt trời, trích ré, gà lôi nước, gà nước vằn, cuốc ngực nâu, mòng két, bói cá.

Về miền Tây

Đối với tôi, Tây Nam Bộ  là vùng đất sâu nặng nghĩa tình.

“Sao anh chưa về lại miền Tây.
Nơi một góc đời anh ở đó.
Cần Thơ Sóc Trăng sông Tiền Sông Hậu,…
Tên đất tên người chín nhớ mười thương.

Anh có về Bảy Núi Cửu Long,
Nắng đồng bằng miên man bao nỗi nhớ.
Kênh ông Kiệt thương mùa mưa lũ….
Anh có về nơi ấy với em không?”

(Về miền Tây, thơ Hoàng Kim)

… Bạn đến Đồng Tháp, thăm vùng lúa trời Đồng Tháp Mười, thăm Tràm Chim, Xẻo Quýt là hình ảnh của Đồng Tháp Mười thu nhỏ, ăn lẩu cá linh và hoa điên điển nếu đúng mùa. Bạn tham quan và viếng mộ cụ Nguyễn Sinh Sắc, thân sinh Bác Hồ. Bạn về Vĩnh Thạnh, Lấp Vò viếng mộ người hiền Nguyễn Hiến Lê học và viết. (trích Lộc xuân cuộc đời, Hoàng Kim).

PhotobucketPhotobucketPhotobucket
Lúa trời Đồng Tháp Mười  tại Tràm Chim Tam Nông, ảnh  Bùi Cao Nguyên

 


Suốt lúa ở Cao Lãnh, ảnh Bùi Cao Nguyên

Suốt lúa ở Campuchia  (ảnh tư liệu Hoàng Kim)

VƯỜN QUỐC GIA Ở VIỆT NAM đọc tiếp …


Hoàng Kim
Bài viết mới trên TÌNH YÊU CUỘC SỐNG
CNM365, ngày mới nhất bấm vào đây cp nht mi ngày

Video nhạc tuyển
Mưa Xuân 
Lãng du trong văn hoá Việt Nam
Việt Nam quê hương tôi
KimYouTube

Trở về trang chính
Hoàng Kim  Ngọc Phương Nam Phúc Hậu Thung dung  Dạy và học  Cây Lương thực Dạy và Học Tình yêu cuộc sống  Kim on LinkedIn  Kim on Facebook  Kim on Twitter

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s