Sao Kim kỳ thú


NgocluulicuabienSao Kim mười điều kỳ thú, sự thật và huyền thoại, ngọc lưu ly của biển. Sao Kim hay còn gọi là sao Thái Bạch Kim tinh, là hành tinh thứ hai trong hệ Mặt Trời, tự quay quanh nó với chu kỳ 224,7 ngày Trái Đất. Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh gần Mặt Trời nhất và nhỏ nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất, chuyển động nhanh hơn hẳn so với những hành tinh khác nên được coi là vị thần thông tin. Sao Kim sao Mai sao Hôm là một, được mang tên của nữ thần tình yêu Venus trong thần thoại cổ. Ngọc lưu ly của biển là câu chuyện huyền thọại về nàng tiên cá và video thơ nhạc kỳ thú mờ ảo chốn thần tiên …

SAO KIM MƯỜI ĐIỀU KỲ THÚ

Sao Kim có mười điều kỳ thú nhất theo Space, được trích dẫn bởi Trung Phạm:

1. Nhiều núi lửa

Sao Kim có nhiều núi lửa hơn bất kỳ hành tinh nào khác trong Hệ Mặt Trời. Các nhà thiên văn học đã đếm được 1.600 ngọn núi lửa trên bề mặt Kim tinh nhưng rất có thể con số này sẽ còn nhiều hơn do kích thước quá nhỏ mà chúng ta không thể nhìn thấy. Các nhà khoa học cho rằng phần lớn núi lửa trên Sao Kim đã ngủ yên mặc dù có thể có một số ít vẫn đang hoạt động.

SaoKimkythu2

2. Ngày dài hơn năm

Một ngày trên Sao Kim bằng 243 ngày trên Trái Đất (điều này cho thấy một vòng quay của Sao Kim lâu như thế nào). Trong khi đó, một năm trên hành tinh này (thời gian quay quanh Mặt Trời) lại ngắn hơn, chỉ bằng 224,7 ngày trên Trái Đất.

SaoKimkythu3

3. Anh em sinh đôi của Trái Đất?

Trong số tất cả các hành tinh thuộc hệ Mặt Trời thì Sao Kim có nhiều đặc điểm giống với Trái Đất nhất. Cả hai hành tinh này đều có kích thước gần ngang bằng nhau và cấu tạo của sao Kim cũng gần giống như Trái Đất. Quỹ đạo của Kim tinh cũng gần với quỹ đạo của Trái Đất hơn bất cứ hành tinh nào khác trong hệ Mặt Trời. Cả hai hành tinh đều có bề mặt còn khá trẻ và đều có bầu khí quyển dày, nhiều mây (tuy nhiên, cần chú ý rằng các đám mây của Sao Kim chủ yếu là acid sulfuric độc).

SaoKimkythu4

4. Nóng cực độ

Do phần lớn khí quyển của Sao Kim là carbon dioxide nên hiện tượng hiệu ứng nhà kính cực lớn làm cho bề mặt của hành tinh này nóng lên. Nhiệt độ ở đây có thể lên tới 870 độ F (470 độ C).

SaoKimkythu5

5. Áp suất rất cao

Áp suất không khí trên bề mặt Sao Kim cực lớn, cao hơn khoảng 90 lần áp suất của mực nước biển trên Trái Đất. Nói cách khác, áp suất trên Kim tinh tương đương với áp suất nước đại dương Trái Đất ở độ sâu 1 km.

SaoKimkythu6

6. Từ Trái Đất có thể nhìn thấy Sao Kim lướt qua Mặt Trời

Sao Kim nằm trong số hiếm hoi các hành tinh mà chúng ta có thể quan sát được khi nó lướt qua Mặt Trời. Trái Đất là hành tinh thứ ba của hệ Mặt Trời, vì thế chúng ta chỉ có thể quan sát được sự kiện với hai hành tinh là Sao Thủy và Sao Kim. Sao Kim lướt qua Mặt Trời là hiện tượng rất hiếm gặp, phải hơn một thế kỷ mới lại xảy ra một cặp, tức hai lần diễn ra cách nhau khoảng 8 năm.

SaoKimkythu7


Sao Kim lướt qua Mặt Trời được quan sát thấy trong ngày 6 tháng 6 năm 2012 tại Bắc Mỹ và một số nơi ở Nam Mỹ, Tây Á, nửa phía Đông châu Phi và gần như toàn bộ châu Âu. Đây là lần thứ 7 con người được chứng kiến hiện tượng này kể từ khi phát minh ra kính viễn vọng. Lần đầu tiên quan sát được Sao Kim lướt qua Mặt Trời  là năm 1639 (st.v.), xác nhận bởi Jeremiah HorrocksWilliam Crabtree, sau khi Horrocks dự đoán sự kiện này.

7. Hành tinh sáng nhất

Trong hệ Mắt Trời, Sao Kim không phải là hành tinh lớn nhất nhưng vị trí gần Trái Đất khiến nó trở thành ngôi sao sáng nhất trên bầu trời. Nó cũng là vật thể sáng thứ hai về ban đêm chỉ sau Mặt Trăng.

SaoKimkythu8

8. Bí mật của người cổ đại

Sao Kim đã là mục tiêu quan sát của con người từ hàng thiên niên kỷ nay. Theo ghi chép, từ 1.600 năm trước Công Nguyên, người Babylon cổ đại đã theo dõi quỹ đạo của hành tinh này trên bầu trời.  Nhà toán học Hy Lạp Pythagoras là người đầu tiên phát hiện ra rằng những ngôi sao sáng nhất vào sáng sớm và chiều tối thực tế chính là một – Sao Kim.

SaoKimkythu9

9. Hành tinh gió

Những cơn gió thổi qua Sao Kim ở siêu vận tốc, có thể đạt tới 724 k/h trên lớp mây giữa. Những cơn gió trên Sao Kim còn nhanh hơn cả những cơn cuồng phong mạnh nhất của Trái Đất.

SaoKimkythu10

10. Sao Kim cũng có pha

Ở Mặt Trăng, chu kì pha là 29 ngày hay còn gọi là tuần trăng. Do Sao Kim quay quanh Mặt Trời trong phạm vi quỹ đạo của Trái Đất nên hành tinh này cũng có các pha như Mặt Trăng. Khi Sao Kim ở vị trí đối diện với Mặt Trời là lúc nó đang ở pha tròn nhất (như trăng tròn) và khi hành tinh này nằm giữa Trái Đất và Mặt Trời, nghĩa là nó đang ở pha mới (như trăng đầu tháng).

SaoKimkythu11

Người đầu tiên được chứng kiến những pha này là nhà thiên văn học người Italia Galileo Galilei, năm 1610.

SAO KIM SỰ THẬT VÀ HUYỀN THOẠI

Khoa học đã đúc kết được nhiều thông tin về sao Kim. Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, sao Kim nghĩa khác là Sao Mai, hay Kim tinh (Hán tự: 金星), còn gọi là sao Thái Bạch (太白), Thái Bạch Kim tinh (太白金星) (thường dùng khi xem tướng mệnh), là hành tinh thứ hai trong hệ Mặt Trời, tự quay quanh nó với chu kỳ 224,7 ngày Trái Đất[11] . Xếp sau Mặt Trăng, nó là thiên thể tự nhiên sáng nhất trong bầu trời tối, với cấp sao biểu kiến bằng −4.6, đủ sáng để tạo nên bóng trên mặt nước.[13] Bởi vì Sao Kim là hành tinh phía trong tính từ Trái Đất, nó không bao giờ xuất hiện trên bầu trời mà quá xa Mặt Trời: góc ly giác đạt cực đại bằng 47,8°. Sao Kim đạt độ sáng lớn nhất ngay sát thời điểm hoàng hôn hoặc bình minh, do vậy mà dân gian còn gọi là sao Hôm, khi hành tinh này mọc lên lúc hoàng hôn, và sao Mai, khi hành tinh này mọc lên lúc bình minh.

Sao Kim được xếp vào nhóm hành tinh đất đá và đôi khi người ta còn coi nó là “hành tinh chị em” với Trái Đất do kích cỡ, gia tốc hấp dẫn, tham số quỹ đạo gần giống với Trái Đất. Tuy nhiên, người ta đã chỉ ra rằng nó rất khác Trái Đất trên những mặt khác. Sao Kim bị bao bọc bởi lớp mây dày có tính phản xạ cao chứa axít sunfuric, và khiến chúng ta không thể quan sát bề mặt của nó dưới bước sóng ánh sáng khả kiến. Mật độ không khí trong khí quyển của nó lớn nhất trong số bốn hành tinh đất đá, thành phần chủ yếu là cacbon điôxít. Áp suất khí quyển tại bề mặt hành tinh cao gấp 92 lần so với của Trái Đất. Với nhiệt độ bề mặt trung bình bằng 735 K (462 °C), Sao Kim là hành tinh nóng nhất trong Hệ Mặt Trời. Nó không có chu trình cacbon để đưa cacbon trở lại đá và đất trên bề mặt, do vậy không thể có một tổ chức sống hữu cơ nào có thể hấp thụ nó trong sinh khối. Một số nhà khoa học từng cho rằng Sao Kim đã có những đại dương trong quá khứ,[14] nhưng đã bốc hơi khi nhiệt độ hành tinh tăng lên do hiệu ứng nhà kính mất kiểm soát.[15] Nước có thể đã bị quang ly, và bởi vì không có từ quyển hành tinh, hiđrô tự do có thể thoát vào vũ trụ bởi tác động của gió Mặt Trời.[16] Toàn bộ bề mặt của Sao Kim là một hoang mạc khô cằn với đá và bụi và có lẽ vẫn còn núi lửa hoạt động trên hành tinh này.

Thông tin tổng quát về sao Kim như dưới đây:

Sao Kim Ký hiệu Sao Kim, một vòng tròn nhỏ với chữ thập ở bên dưới nó
Hình ảnh Sao Kim với màu gần thực tế, một màu kem nhạt gần đồng đều, mặc dù hình ảnh này đã được xử lý để thu được những chi tiết.[1] Khoảng ba phần tư diện tích đĩa hành tinh được chiếu sáng. Hầu như không có chi tiết hoặc biến đổi nào có thể nhìn thấy dưới đám mây.

Sao Kim với màu thực tế. Bề mặt hành tinh bị che khuất bởi lớp mây dày đặc.
Đặc trưng quỹ đạo[4]
Kỷ nguyên J2000
Viễn điểm quỹ đạo
  • 108.939.000 km
  • 0,728 213 AU
Cận điểm quỹ đạo
  • 107.477.000 km
  • 0,718 440 AU
Bán trục lớn
  • 108.208.000 km
  • 0,723 327 AU
Độ lệch tâm 0,006 756
Chu kỳ quỹ đạo
  • 224,698 ngày
  • 0,615 190 năm
  • 1,92 ngày Sao Kim
Chu kỳ giao hội 583,92 ngày Trái Đất[2]
Tốc độ vũ trụ cấp 1 35,02 km/s
Độ bất thường trung bình 50,115°
Độ nghiêng quỹ đạo
Kinh độ của điểm nút lên 76,678°
Acgumen của cận điểm 55,186°
Vệ tinh tự nhiên không có
Đặc trưng vật lý
Bán kính trung bình
  • 6.051,8 ± 1,0 km[5]
  • 0,949 9 Trái Đất
Hình cầu dẹt 0[5]
Diện tích bề mặt
  • 4,60×108 km2
  • 0,902 Trái Đất
Thể tích
  • 9,28×1011 km3
  • 0,866 Trái Đất
Khối lượng
  • 4,868 5×1024 kg
  • 0,815 Trái Đất
Khối lượng riêng trung bình 5,243 g/cm3
Hấp dẫn bề mặt
Tốc độ vũ trụ cấp 2 10,36 km/s
Chu kỳ tự quay −243,018 5 ngày (nghịch hành)
Vận tốc quay tại xích đạo 6,52 km/h (1,81 m/s)
Độ nghiêng trục quay 177,3°[2]
Xích kinh cực bắc
  • 18 h 11 min 2 s
  • 272,76°[6]
Xích vĩ cực bắc 67,16°
Suất phản chiếu
Nhiệt độ bề mặt min tr b max
Kelvin 735 K[2][11][12]
Celsius 462 °C
Cấp sao biểu kiến
  • sáng nhất −4,9[8][9] (lưỡi niềm)
  • −3,8[10] (tròn)
Đường kính góc 9.7″–66.0″[2]
Khí quyển
Áp suất khí quyển bề mặt 92 bar (9,2 MPa)
Thành phần khí quyển
 Thông tin sâu hơn về sao Kim được đúc kết mục sao Kim của ikipedia tiếng Việt hoặc ở bài Chào ngày mới 24 tháng 11 tại đây.

Sao Kim là một trong những thiên thể sáng nhất trên bầu trời,  đã được con người biết đến từ lâu và nó có vị trí vững chắc trong tư tưởng văn hóa xuyên suốt lịch sử loài người. Nó được miêu tả trong các văn bản của người Babylon như Bảng Sao Kim của Ammisaduqa, văn bản này liên quan đến những quan sát về ngôi sao này có thể vào thời điểm năm 1600 TCN.[136] Những người Babylon đặt tên cho nó là Ishtar (thần Inanna của người Sumer), là hiện thân của phái nữ, và nữ thần tình yêu.[137] Bà còn là nữ thần chiến tranh, đại diện cho vị thần trông coi sinh và tử.[138]

Người Hy Lạp cổ đại tin rằng Sao Kim chính là sao Mai Φωσφόρος, Phosphoros (Latin hóa Phosphorus), “Bringer of Light” Ἐωσφόρος, Eosphoros (Latin hóa Eosphorus), “Bringer of Dawn” và thực chất cũng là Sao Hôm, sao buổi tối được gọi là Hesperos (Latin hóa Hesperus) (Ἓσπερος, “sao hôm”). Hai thiên thể này thực chất là một hành tinh,[140][141] mang  tên nữ thần tình yêu  Aphrodite (Αφροδίτη) (thần Astarte của Phoenicia),[142] tên hành tinh được giữ lại trong tiếng Hy Lạp hiện đại.[143] Người La Mã cổ đại có xuất phát tôn giáo phần lớn từ Hy Lạp đã đặt tên cho hành tinh theo Venus, là vị thần tình yêu.[144] Gaius Plinius Secundus (Natural History, ii,37) đã xác định Sao Thủy với Isis.[145]Người Ai Cập cổ đại cũng gọi thiên thể Tioumoutiri khi nó xuất hiện vào buổi sáng là sao MaiOuaiti  khi xuất hiện vào buổi tối gọi là sao Hôm.[139]

ThaiDuong

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh gần Mặt Trời nhất và nhỏ nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất, chuyển động nhanh hơn hẳn so với những hành tinh khác nên được coi là vị thần thông tin.

NGỌC LƯU LY CỦA BIỂN

Sao Mai dấn vào biển đêm thành ngọc lưu ly của biển là câu chuyện cổ  tích nàng tiên cá đảo Ngọc nuốt được sao Mai và ẩn mình nơi biển sâu, chịu bao điều khổ hạnh, thị phi, quyết giữ cho bằng được hạt ngọc trai linh vật của trời biển giao hòa, công lực tu luyện nhiều kiếp của sao Mai để trao lại báu vật cho đời.

Huyền thoại đi từ những phát kiến đã được đúc kết từ lâu trong lịch sử: “Sao Kim là hành tinh nóng nhất trong Hệ Mặt Trời. Nó không có chu trình cacbon để đưa cacbon trở lại đá và đất trên bề mặt, do vậy không thể có một tổ chức sống hữu cơ nào có thể hấp thụ nó trong sinh khối. Một số nhà khoa học từng cho rằng Sao Kim đã có những đại dương trong quá khứ,[14] nhưng đã bốc hơi khi nhiệt độ hành tinh tăng lên do hiệu ứng nhà kính mất kiểm soát.[15] Nước có thể đã bị quang ly, và bởi vì không có từ quyển hành tinh, hiđrô tự do có thể thoát vào vũ trụ bởi tác động của gió Mặt Trời.[16] Toàn bộ bề mặt của Sao Kim là một hoang mạc khô cằn với đá và bụi và có lẽ vẫn còn núi lửa hoạt động trên hành tinh này.”

“Sao Mai dấn vào biển đêm thành ngọc lưu ly của biển” là cảm hứng mạnh mẽ, hấp dẫn của những câu chuyện thần thoại, những phim truyện khoa học giả tưởng và những bản nhạc, bài thơ hay về Biển, sao Mai, sao Hôm, Trăng và Mặt Trời.

Tôi viết bài thơ Sao Mai và Biển họa bài Thinking Hoa Huỳnh, và có những ảnh đẹp xúc động về  biển quê hương, khao khát trời xanh khao khát biển là những cảm hứng sâu sắc về ngôi sao kỳ thú này.

Xem thêm:

Biển Quê Hương (Hoàng Kim)

Bien Nhat Le 2

Bien Nhat Le 3

Bien Nhat Le 4